{"id":3459,"date":"2023-10-19T23:31:59","date_gmt":"2023-10-19T21:31:59","guid":{"rendered":"https:\/\/warsawyes.com\/?p=3459"},"modified":"2023-10-19T23:32:11","modified_gmt":"2023-10-19T21:32:11","slug":"warszawskie-getto-jak-zyli-zydzi-podczas-okupacji","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/warsawyes.com\/pl\/eternal\/warszawskie-getto-jak-zyli-zydzi-podczas-okupacji","title":{"rendered":"Warszawskie getto: Jak \u017cyli \u017bydzi podczas okupacji?"},"content":{"rendered":"\n<p>Zanim nazi\u015bci wkroczyli do Warszawy, mieszka\u0142o tam ponad 400 000 \u017byd\u00f3w. Nowy rz\u0105d utworzy\u0142 dzielnic\u0119, w kt\u00f3rej mieszkali ci ludzie podczas okupacji, a nast\u0119pnie zacz\u0105\u0142 ich terroryzowa\u0107. Przeczytaj, jak wygl\u0105da\u0142o \u017cycie warszawskich \u017byd\u00f3w w getcie i co si\u0119 z nimi sta\u0142o w rezultacie na <a href=\"http:\/\/warsawyes.com\">warsawyes.com<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<div id=\"ez-toc-container\" class=\"ez-toc-v2_0_76 counter-hierarchy ez-toc-counter ez-toc-custom ez-toc-container-direction\">\n<label for=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a2ef99418479\" class=\"ez-toc-cssicon-toggle-label\"><span class=\"\"><span class=\"eztoc-hide\" style=\"display:none;\">Toggle<\/span><span class=\"ez-toc-icon-toggle-span\"><svg style=\"fill: #999;color:#999\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" class=\"list-377408\" width=\"20px\" height=\"20px\" viewBox=\"0 0 24 24\" fill=\"none\"><path d=\"M6 6H4v2h2V6zm14 0H8v2h12V6zM4 11h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2zM4 16h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2z\" fill=\"currentColor\"><\/path><\/svg><svg style=\"fill: #999;color:#999\" class=\"arrow-unsorted-368013\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"10px\" height=\"10px\" viewBox=\"0 0 24 24\" version=\"1.2\" baseProfile=\"tiny\"><path d=\"M18.2 9.3l-6.2-6.3-6.2 6.3c-.2.2-.3.4-.3.7s.1.5.3.7c.2.2.4.3.7.3h11c.3 0 .5-.1.7-.3.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7zM5.8 14.7l6.2 6.3 6.2-6.3c.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7c-.2-.2-.4-.3-.7-.3h-11c-.3 0-.5.1-.7.3-.2.2-.3.5-.3.7s.1.5.3.7z\"\/><\/svg><\/span><\/span><\/label><input type=\"checkbox\"  id=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a2ef99418479\"  aria-label=\"Prze\u0142\u0105cznik\" \/><nav><ul class='ez-toc-list ez-toc-list-level-1 ' ><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-1\" href=\"https:\/\/warsawyes.com\/pl\/eternal\/warszawskie-getto-jak-zyli-zydzi-podczas-okupacji\/#Przeslanki_powstania_getta_w_Warszawie\" >Przes\u0142anki powstania getta w Warszawie<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-2\" href=\"https:\/\/warsawyes.com\/pl\/eternal\/warszawskie-getto-jak-zyli-zydzi-podczas-okupacji\/#Jak_zyli_mieszkancy_miasta_w_%E2%80%9Estrefie_kwarantanny%E2%80%9D\" >Jak \u017cyli mieszka\u0144cy miasta w &#8222;strefie kwarantanny&#8221;?<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-3\" href=\"https:\/\/warsawyes.com\/pl\/eternal\/warszawskie-getto-jak-zyli-zydzi-podczas-okupacji\/#Zbrodnie_wobec_ludnosci_cywilnej\" >Zbrodnie wobec ludno\u015bci cywilnej<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-4\" href=\"https:\/\/warsawyes.com\/pl\/eternal\/warszawskie-getto-jak-zyli-zydzi-podczas-okupacji\/#Powstanie_Warszawskie_Co_sie_stalo_z_ruchem_oporu\" >Powstanie Warszawskie: Co si\u0119 sta\u0142o z ruchem oporu?<\/a><\/li><\/ul><\/nav><\/div>\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Przeslanki_powstania_getta_w_Warszawie\"><\/span>Przes\u0142anki powstania getta w Warszawie<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Jesieni\u0105 1939 r. nazistowskie Niemcy zaatakowa\u0142y Polsk\u0119 i ju\u017c pod koniec wrze\u015bnia stolica Polski znalaz\u0142a si\u0119 pod kontrol\u0105 nazist\u00f3w. W rezultacie w\u0142adze okupacyjne zacz\u0119\u0142y pope\u0142nia\u0107 zbrodnie wobec ludno\u015bci cywilnej, ale szczeg\u00f3lnie trudne by\u0142o to dla obywateli \u017cydowskiego pochodzenia.<\/p>\n\n\n\n<p>Wszystko zacz\u0119\u0142o si\u0119 od tego, \u017ce nazi\u015bci pr\u00f3bowali rozpali\u0107 warszawskie spo\u0142ecze\u0144stwo od wewn\u0105trz, umieszczaj\u0105c obra\u017aliwe plakaty w j\u0119zyku polskim na temat \u017byd\u00f3w i Polak\u00f3w w \u015brodkach transportu publicznego.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Nast\u0119pnie nowy rz\u0105d postanowi\u0142 ograniczy\u0107 przemieszczanie si\u0119 warszawskich \u017byd\u00f3w, rzekomo pod pretekstem, \u017ce s\u0105 nosicielami chor\u00f3b zaka\u017anych. Aby powstrzyma\u0107 &#8222;rozprzestrzenianie si\u0119 epidemii&#8221;, utworzono &#8222;stref\u0119 kwarantanny&#8221; w kilku dzielnicach zamieszka\u0142ych g\u0142\u00f3wnie przez ludno\u015b\u0107 \u017cydowsk\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>W rzeczywisto\u015bci nazi\u015bci utworzyli w Warszawie getto, wysiedlaj\u0105c ponad sto trzyna\u015bcie tysi\u0119cy Polak\u00f3w i osiedlaj\u0105c w ich miejsce co najmniej sto trzydzie\u015bci osiem tysi\u0119cy warszawskich \u017byd\u00f3w. W sumie w sztucznie stworzonej dzielnicy, kt\u00f3ra sk\u0142ada\u0142a si\u0119 g\u0142\u00f3wnie z etnicznych \u017byd\u00f3w, mieszka\u0142o trzydzie\u015bci siedem procent ca\u0142ej populacji stolicy, czyli ponad czterysta czterdzie\u015bci tysi\u0119cy os\u00f3b. Terytorium warszawskiego getta stanowi\u0142o ponad cztery procent ca\u0142kowitej powierzchni miasta.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"630\" src=\"https:\/\/cdn.warsawyes.com\/wp-content\/uploads\/sites\/32\/2023\/10\/image-48-1024x630.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-3460\" srcset=\"https:\/\/cdn.warsawyes.com\/wp-content\/uploads\/sites\/32\/2023\/10\/image-48-1024x630.png 1024w, https:\/\/cdn.warsawyes.com\/wp-content\/uploads\/sites\/32\/2023\/10\/image-48-300x185.png 300w, https:\/\/cdn.warsawyes.com\/wp-content\/uploads\/sites\/32\/2023\/10\/image-48-768x473.png 768w, https:\/\/cdn.warsawyes.com\/wp-content\/uploads\/sites\/32\/2023\/10\/image-48-696x428.png 696w, https:\/\/cdn.warsawyes.com\/wp-content\/uploads\/sites\/32\/2023\/10\/image-48-1068x657.png 1068w, https:\/\/cdn.warsawyes.com\/wp-content\/uploads\/sites\/32\/2023\/10\/image-48.png 1300w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Jak_zyli_mieszkancy_miasta_w_%E2%80%9Estrefie_kwarantanny%E2%80%9D\"><\/span>Jak \u017cyli mieszka\u0144cy miasta w &#8222;strefie kwarantanny&#8221;?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Niemieckie si\u0142y bezpiecze\u0144stwa utworzy\u0142y w\u0142asne punkty kontrolne, otaczaj\u0105c getto ze wszystkich stron i nikomu nie wolno by\u0142o go opuszcza\u0107. Niepos\u0142uszni byli karani wi\u0119zieniem na dziewi\u0119\u0107 lat lub egzekucj\u0105. Wczesn\u0105 zim\u0105 1941 r. wybudowano tak\u017ce mur uniemo\u017cliwiaj\u0105cy ucieczk\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p>Adam Czerniak\u00f3w i J\u00f3zef Szery\u0144ski otrzymali zadanie stworzenia sztucznego g\u0142odu w celu eksterminacji \u017byd\u00f3w w stolicy Polski. W tym celu wprowadzili prawo, kt\u00f3re regulowa\u0142o dzienne spo\u017cycie \u017cywno\u015bci przez mieszka\u0144c\u00f3w getta. W tak zwanej &#8222;przestrzeni kwarantanny&#8221; \u017bydzi mogli spo\u017cywa\u0107 dziennie nie wi\u0119cej ni\u017c 184 kilokalorie. W tym samym czasie ze stu dziesi\u0119ciu tysi\u0119cy robotnik\u00f3w tylko dwadzie\u015bcia siedem tysi\u0119cy mia\u0142o sta\u0142\u0105 prac\u0119. Ci ostatni pracowali g\u0142\u00f3wnie w fabryce odzie\u017cy w\u0142adz okupacyjnych, siedem dni w tygodniu.<\/p>\n\n\n\n<p>Z czasem mieszka\u0144cy getta zacz\u0119li g\u0142odowa\u0107 z powodu braku \u017cywno\u015bci. Wzros\u0142a liczba sierot, kt\u00f3re \u017cebra\u0142y na ulicach. Wzros\u0142a r\u00f3wnie\u017c przest\u0119pczo\u015b\u0107, a m\u0142odzi ludzie do\u0142\u0105czali do gang\u00f3w. W tym samym czasie niekt\u00f3rzy &#8222;wynalazcy&#8221; znale\u017ali sposoby na eksport i import towar\u00f3w poza getto, ale gdy hitlerowcy je wykrywali, wszystko ko\u0144czy\u0142o si\u0119 tragicznie.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Jednocze\u015bnie w tak zwanej &#8222;strefie kwarantanny&#8221; znajdowali si\u0119 ci, kt\u00f3rzy nie do\u015bwiadczyli powy\u017cszych problem\u00f3w. Do tej &#8222;nietykalnej kasty&#8221; nale\u017celi na przyk\u0142ad \u017bydzi Abram Ganzweich i Zelig Helleg. Ten ostatni pomaga\u0142 nazistom znale\u017a\u0107 najbardziej niepokornych obywateli, przemytnik\u00f3w itp. W rezultacie kolaboranci otrzymywali tymczasowe bezpiecze\u0144stwo.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"870\" height=\"608\" src=\"https:\/\/cdn.warsawyes.com\/wp-content\/uploads\/sites\/32\/2023\/10\/image-49.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-3463\" srcset=\"https:\/\/cdn.warsawyes.com\/wp-content\/uploads\/sites\/32\/2023\/10\/image-49.png 870w, https:\/\/cdn.warsawyes.com\/wp-content\/uploads\/sites\/32\/2023\/10\/image-49-300x210.png 300w, https:\/\/cdn.warsawyes.com\/wp-content\/uploads\/sites\/32\/2023\/10\/image-49-768x537.png 768w, https:\/\/cdn.warsawyes.com\/wp-content\/uploads\/sites\/32\/2023\/10\/image-49-696x486.png 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 870px) 100vw, 870px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Zbrodnie_wobec_ludnosci_cywilnej\"><\/span>Zbrodnie wobec ludno\u015bci cywilnej<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>W 1942 r. mieszka\u0144cy getta zacz\u0119li s\u0142ysze\u0107 pog\u0142oski o masowej eksterminacji \u017byd\u00f3w w Polsce. W tym samym czasie nazistowskie media rozpowszechnia\u0142y informacje o tym, jak dobrze \u017cyje si\u0119 mieszka\u0144com miasta w &#8222;strefie kwarantanny&#8221;. Pisano, \u017ce przyw\u00f3dcy getta zezwolili na za\u0142o\u017cenie nowych szk\u00f3\u0142 i sieroci\u0144c\u00f3w, ale ani s\u0142owem nie wspomniano o tym, dlaczego ro\u015bnie liczba dzieci pozbawionych rodzic\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>W lipcu 1942 r. \u017bydzi dowiedzieli si\u0119, \u017ce nazi\u015bci postanowili deportowa\u0107 ich z Warszawy, lecz komisarz getta Heinz Auerswald zaprzeczy\u0142 tym pog\u0142oskom. Prezes Judenratu Czerniak\u00f3w uwierzy\u0142 mu, ale kilka dni p\u00f3\u017aniej okaza\u0142o si\u0119, \u017ce zosta\u0142 ok\u0142amany.<\/p>\n\n\n\n<p>Pod koniec lipca lokalna policja codziennie wp\u0119dza\u0142a do wagon\u00f3w co najmniej sze\u015b\u0107 tysi\u0119cy \u017byd\u00f3w, w tym ukochan\u0105 Czerniakowa. Niebawem pope\u0142ni\u0142 on samob\u00f3jstwo po tym, jak dowiedzia\u0142 si\u0119, \u017ce deportowane s\u0105 r\u00f3wnie\u017c miejscowe sieroty. Wszyscy \u017bydzi, z wyj\u0105tkiem tych, kt\u00f3rzy pracowali w przedsi\u0119biorstwach okupanta i byli wobec niego lojalni, zostali deportowani na wsch\u00f3d. Ci, kt\u00f3rzy si\u0119 nie zgadzali, byli rozstrzeliwani. Hitlerowcy przeszukiwali domy, a gdy znajdowali \u017byd\u00f3w, natychmiast wysy\u0142ali ich do poci\u0105gu. Prowadzili r\u00f3wnie\u017c dzia\u0142ania spekulacyjne, pr\u00f3buj\u0105c dobrowolnie sprowadzi\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w miast do o\u015brodk\u00f3w zes\u0142a\u0144czych, obiecuj\u0105c im nagrod\u0119 w postaci \u017cywno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p>Jednocze\u015bnie \u017cydowska organizacja podziemna pocz\u0105tkowo nie stawia\u0142a oporu, poniewa\u017c wierzy\u0142a nazistom, \u017ce ich ludzie zostan\u0105 wys\u0142ani do oboz\u00f3w pracy. Niestety, w rzeczywisto\u015bci trafiali tam tylko zdrowi fizycznie m\u0119\u017cczy\u017ani, a ca\u0142a reszta by\u0142a zap\u0119dzana do bydl\u0119cych wagon\u00f3w i wysy\u0142ana do oboz\u00f3w koncentracyjnych, chocia\u017c gauleiterzy twierdzili, \u017ce nikt nie jest wysy\u0142any &#8222;na rze\u017a&#8221; i rozpowszechniali fa\u0142szywe listy od \u017byd\u00f3w, kt\u00f3rzy ju\u017c wyjechali na wsch\u00f3d. W rzeczywisto\u015bci do 30 lipca z warszawskiego getta deportowano 60 tysi\u0119cy mieszka\u0144c\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Ci, kt\u00f3rzy zdo\u0142ali dotrze\u0107 do Treblinki, dowiedzieli si\u0119 p\u00f3\u017aniej, \u017ce by\u0142a to deportacja do piek\u0142a. W sierpniu 1942 r. do Treblinki wywieziono dwie\u015bcie sierot z getta wraz z dyrektorem Domu Sierot Januszem Korczakiem. Cho\u0107 jeden z Judenrat\u00f3w prosi\u0142 nazist\u00f3w o darowanie \u017cycia wychowawcy, Korczak odm\u00f3wi\u0142 opuszczenia swoich podopiecznych.<\/p>\n\n\n\n<p>Po wygnaniu dzieci, os\u00f3b niedo\u0142\u0119\u017cnych i robotnik\u00f3w okupanci przyst\u0105pili do deportacji &#8222;wy\u017cszych kast&#8221;: najpierw wywie\u017ali asystent\u00f3w Judenratu, nast\u0119pnie represjonowali policj\u0119 \u017cydowsk\u0105 i ich rodziny, a tak\u017ce wszystkich kolaborant\u00f3w, kt\u00f3rym Niemcy obiecali bezpiecze\u0144stwo.<\/p>\n\n\n\n<p>W sumie w ci\u0105gu 52 dni deportacji \u017cydowskiej ludno\u015bci Warszawy oko\u0142o trzystu tysi\u0119cy mieszka\u0144c\u00f3w zosta\u0142o bez dachu nad g\u0142ow\u0105. Jesieni\u0105 1942 r. z ponad czterech tysi\u0119cy warszawiak\u00f3w w getcie pozosta\u0142o oko\u0142o sze\u015b\u0107dziesi\u0119ciu tysi\u0119cy \u017byd\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"576\" src=\"https:\/\/cdn.warsawyes.com\/wp-content\/uploads\/sites\/32\/2023\/10\/image-50-1024x576.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-3466\" srcset=\"https:\/\/cdn.warsawyes.com\/wp-content\/uploads\/sites\/32\/2023\/10\/image-50-1024x576.png 1024w, https:\/\/cdn.warsawyes.com\/wp-content\/uploads\/sites\/32\/2023\/10\/image-50-300x169.png 300w, https:\/\/cdn.warsawyes.com\/wp-content\/uploads\/sites\/32\/2023\/10\/image-50-768x432.png 768w, https:\/\/cdn.warsawyes.com\/wp-content\/uploads\/sites\/32\/2023\/10\/image-50-696x391.png 696w, https:\/\/cdn.warsawyes.com\/wp-content\/uploads\/sites\/32\/2023\/10\/image-50-1068x600.png 1068w, https:\/\/cdn.warsawyes.com\/wp-content\/uploads\/sites\/32\/2023\/10\/image-50.png 1199w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Powstanie_Warszawskie_Co_sie_stalo_z_ruchem_oporu\"><\/span>Powstanie Warszawskie: Co si\u0119 sta\u0142o z ruchem oporu?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Podczas deportacji \u017byd\u00f3w w mie\u015bcie powsta\u0142y dwie formacje wojskowe: \u017bydowska Organizacja Bojowa i \u017bydowski Zwi\u0105zek Wojskowy. Pierwsza z nich liczy\u0142a co najmniej pi\u0119\u0107set os\u00f3b pod dow\u00f3dztwem Mordechaja Anielewicza, kt\u00f3ry zajmowa\u0142 si\u0119 likwidacj\u0105 okupant\u00f3w w ca\u0142ej Polsce. Rodowity warszawiak wr\u00f3ci\u0142 do domu ju\u017c po wygnaniu mieszczan do Treblinki.<\/p>\n\n\n\n<p>W styczniu 1943 r. mia\u0142 rozpocz\u0105\u0107 si\u0119 kolejny etap deportacji miejscowych \u017byd\u00f3w do wspomnianego wcze\u015bniej \u015bmiertelnego miejsca przeznaczenia. Dzi\u0119ki zbrojnym ruchom \u017bydowskiej Organizacji Bojowej i jej przyw\u00f3dcy plan nazist\u00f3w zosta\u0142 udaremniony.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Od kwietnia do po\u0142owy maja rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 kulminacyjne walki si\u0142 oporu warszawskiego getta z nazistami. \u017bydowski Zwi\u0105zek Wojskowy, kt\u00f3ry liczy\u0142 ponad czterysta os\u00f3b, wezwa\u0142 Mordechaja Anielewicza do opuszczenia getta i walki z okupantem, ukrywaj\u0105c si\u0119 w lasach, ale warszawiak odm\u00f3wi\u0142 opuszczenia rodzinnego miasta. Podczas wiosennego powstania Anielewicz walczy\u0142 rami\u0119 w rami\u0119 z innymi mieszka\u0144cami.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Na pocz\u0105tku maja si\u0142y wroga, kt\u00f3re znacznie przewy\u017csza\u0142y liczebnie powsta\u0144c\u00f3w, zwyci\u0119\u017cy\u0142y. Warszawscy \u017bydzi byli uzbrojeni g\u0142\u00f3wnie w pistolety i materia\u0142y wybuchowe. Na tle niemieckich oddzia\u0142\u00f3w bojowych wygl\u0105da\u0142o to bardzo s\u0142abo.<\/p>\n\n\n\n<p>8 maja 1943 r. Anielewicz zgin\u0105\u0142. Ponad siedem tysi\u0119cy jego towarzyszy zosta\u0142o zamordowanych przez SS. Pozosta\u0142ych przy \u017cyciu deportowano do Treblinki. Ostatecznie w po\u0142owie maja wspomnianego roku warszawskie getto przesta\u0142o istnie\u0107.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"484\" src=\"https:\/\/cdn.warsawyes.com\/wp-content\/uploads\/sites\/32\/2023\/10\/image-51-1024x484.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-3469\" srcset=\"https:\/\/cdn.warsawyes.com\/wp-content\/uploads\/sites\/32\/2023\/10\/image-51-1024x484.png 1024w, https:\/\/cdn.warsawyes.com\/wp-content\/uploads\/sites\/32\/2023\/10\/image-51-300x142.png 300w, https:\/\/cdn.warsawyes.com\/wp-content\/uploads\/sites\/32\/2023\/10\/image-51-768x363.png 768w, https:\/\/cdn.warsawyes.com\/wp-content\/uploads\/sites\/32\/2023\/10\/image-51-696x329.png 696w, https:\/\/cdn.warsawyes.com\/wp-content\/uploads\/sites\/32\/2023\/10\/image-51-1068x504.png 1068w, https:\/\/cdn.warsawyes.com\/wp-content\/uploads\/sites\/32\/2023\/10\/image-51.png 1279w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Zanim nazi\u015bci wkroczyli do Warszawy, mieszka\u0142o tam ponad 400 000 \u017byd\u00f3w. Nowy rz\u0105d utworzy\u0142 dzielnic\u0119, w kt\u00f3rej mieszkali ci ludzie podczas okupacji, a nast\u0119pnie zacz\u0105\u0142 ich terroryzowa\u0107. Przeczytaj, jak wygl\u0105da\u0142o \u017cycie warszawskich \u017byd\u00f3w w getcie i co si\u0119 z nimi sta\u0142o w rezultacie na warsawyes.com. Przes\u0142anki powstania getta w Warszawie Jesieni\u0105 1939 r. nazistowskie Niemcy [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":294,"featured_media":2583,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[501],"tags":[1397,1400,992,1084,1396,1392,1403,1398,1005,1402,1395,1394,1008,1083,1401,1399,1393],"moimportance":[101,104],"motype":[494],"moformat":[93],"class_list":{"0":"post-3459","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-o-burmistrzu","8":"tag-adam-czerniakow","9":"tag-co-sie-stalo-z-ruchem-oporu","10":"tag-historia-warszawy","11":"tag-historia-wojny","12":"tag-jak-zyli-mieszkancy-miasta-w-strefie-kwarantanny","13":"tag-jak-zyli-zydzi-podczas-okupacji","14":"tag-jak-zyli-zydzi-w-czasie-wojny","15":"tag-jozef-szerynski","16":"tag-politycy-warszawy","17":"tag-przesladowania-zydow","18":"tag-przeslanki-powstania-getta","19":"tag-przeslanki-powstania-getta-w-warszawie","20":"tag-warszawskie-postacie-polityczne","21":"tag-wojna-w-warszawie","22":"tag-wydarzenia-wojenne","23":"tag-zbrodnie-wobec-ludnosci-cywilnej","24":"tag-zydzi-podczas-okupacji","25":"moimportance-golovna-novyna","26":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatory","27":"motype-eternal","28":"moformat-longrid-korotka"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/warsawyes.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3459","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/warsawyes.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/warsawyes.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsawyes.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/294"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsawyes.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3459"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/warsawyes.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3459\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3472,"href":"https:\/\/warsawyes.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3459\/revisions\/3472"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsawyes.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2583"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/warsawyes.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3459"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsawyes.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3459"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsawyes.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3459"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsawyes.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=3459"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsawyes.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=3459"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsawyes.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=3459"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}