{"id":8081,"date":"2025-07-24T17:36:16","date_gmt":"2025-07-24T15:36:16","guid":{"rendered":"https:\/\/warsawyes.com\/?p=8081"},"modified":"2025-07-24T18:49:56","modified_gmt":"2025-07-24T16:49:56","slug":"zycie-warszawy-na-styku-imperiow-czasy-i-wojny-swiatowej","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/warsawyes.com\/pl\/eternal\/zycie-warszawy-na-styku-imperiow-czasy-i-wojny-swiatowej","title":{"rendered":"\u017bycie Warszawy na styku imperi\u00f3w: czasy I wojny \u015bwiatowej"},"content":{"rendered":"\n<p>Gdy latem 1914 roku wybuch\u0142a I wojna \u015bwiatowa, Warszawa znajdowa\u0142a si\u0119 pod panowaniem Imperium Rosyjskiego. Stolica Kr\u00f3lestwa Polskiego, kt\u00f3re formalnie posiada\u0142o autonomi\u0119, w rzeczywisto\u015bci pozostawa\u0142a g\u0142\u0119boko zintegrowana z rosyjskim systemem administracyjnym, pisze <a href=\"http:\/\/warsawyes.com\" data-type=\"link\" data-id=\"warsawyes.com\">warsawyes.com<\/a>. Miasto przywita\u0142o pocz\u0105tek wojny z napi\u0119ciem, niepewno\u015bci\u0105 i ukryt\u0105 nadziej\u0105 \u2013 wielu postrzega\u0142o bowiem wojn\u0119 jako szans\u0119 na zmian\u0119 sytuacji politycznej i odzyskanie przez Polsk\u0119 niepodleg\u0142o\u015bci. Dowiedz si\u0119 tak\u017ce o <a href=\"https:\/\/warsawyes.com\/ru\/eternal\/varshava-posle-vtoroj-mirovoj-vojny-kak-zhilos-v-deokkupirovannom-gorode\" data-type=\"link\" data-id=\"https:\/\/warsawyes.com\/ru\/eternal\/varshava-posle-vtoroj-mirovoj-vojny-kak-zhilos-v-deokkupirovannom-gorode\">Warszawie po II wojnie \u015bwiatowej<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<div id=\"ez-toc-container\" class=\"ez-toc-v2_0_76 counter-hierarchy ez-toc-counter ez-toc-custom ez-toc-container-direction\">\n<label for=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a65d16b8bb05\" class=\"ez-toc-cssicon-toggle-label\"><span class=\"\"><span class=\"eztoc-hide\" style=\"display:none;\">Toggle<\/span><span class=\"ez-toc-icon-toggle-span\"><svg style=\"fill: #999;color:#999\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" class=\"list-377408\" width=\"20px\" height=\"20px\" viewBox=\"0 0 24 24\" fill=\"none\"><path d=\"M6 6H4v2h2V6zm14 0H8v2h12V6zM4 11h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2zM4 16h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2z\" fill=\"currentColor\"><\/path><\/svg><svg style=\"fill: #999;color:#999\" class=\"arrow-unsorted-368013\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"10px\" height=\"10px\" viewBox=\"0 0 24 24\" version=\"1.2\" baseProfile=\"tiny\"><path d=\"M18.2 9.3l-6.2-6.3-6.2 6.3c-.2.2-.3.4-.3.7s.1.5.3.7c.2.2.4.3.7.3h11c.3 0 .5-.1.7-.3.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7zM5.8 14.7l6.2 6.3 6.2-6.3c.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7c-.2-.2-.4-.3-.7-.3h-11c-.3 0-.5.1-.7.3-.2.2-.3.5-.3.7s.1.5.3.7z\"\/><\/svg><\/span><\/span><\/label><input type=\"checkbox\"  id=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a65d16b8bb05\"  aria-label=\"Prze\u0142\u0105cznik\" \/><nav><ul class='ez-toc-list ez-toc-list-level-1 ' ><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-1\" href=\"https:\/\/warsawyes.com\/pl\/eternal\/zycie-warszawy-na-styku-imperiow-czasy-i-wojny-swiatowej\/#Warszawa_na_poczatku_wojny\" >Warszawa na pocz\u0105tku wojny<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-2\" href=\"https:\/\/warsawyes.com\/pl\/eternal\/zycie-warszawy-na-styku-imperiow-czasy-i-wojny-swiatowej\/#Bitwa_o_Warszawe\" >Bitwa o Warszaw\u0119<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-3\" href=\"https:\/\/warsawyes.com\/pl\/eternal\/zycie-warszawy-na-styku-imperiow-czasy-i-wojny-swiatowej\/#Okupacja_niemiecka\" >Okupacja niemiecka<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-4\" href=\"https:\/\/warsawyes.com\/pl\/eternal\/zycie-warszawy-na-styku-imperiow-czasy-i-wojny-swiatowej\/#Warszawa_na_przelomie\" >Warszawa na prze\u0142omie<\/a><\/li><\/ul><\/nav><\/div>\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Warszawa_na_poczatku_wojny\"><\/span>Warszawa na pocz\u0105tku wojny<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Pocz\u0105tek sierpnia 1914 roku przekszta\u0142ci\u0142 Warszaw\u0119 w gwarne, napi\u0119te i niespokojne centrum logistyki wojennej Imperium Rosyjskiego. Zaraz po og\u0142oszeniu mobilizacji tysi\u0105ce m\u0119\u017cczyzn ustawi\u0142y si\u0119 w kolejkach do komisji wojskowych. W mie\u015bcie zapanowa\u0142a atmosfera niepewno\u015bci: jedni mieli nadziej\u0119 na szybkie zako\u0144czenie konfliktu, inni ju\u017c przewidywali d\u0142ugotrwa\u0142\u0105 katastrof\u0119. Dworce kolejowe w Warszawie sta\u0142y si\u0119 symbolem tej nowej rzeczywisto\u015bci: przepe\u0142nione \u017co\u0142nierzami, ochotnikami, rannymi oraz uchod\u017acami z przygranicznych teren\u00f3w Galicji, kt\u00f3rzy uciekali przed ofensyw\u0105 wojsk austriackich. W szpitalach brakowa\u0142o \u0142\u00f3\u017cek, w sklepach \u2013 towar\u00f3w, a na ulicach \u2013 spokoju. Mieszka\u0144cy z niepokojem obserwowali rozw\u00f3j wydarze\u0144, obawiaj\u0105c si\u0119 g\u0142odu, ostrza\u0142u, a nawet zniszczenia miasta.<\/p>\n\n\n\n<p>Aby utrzyma\u0107 kontrol\u0119, rosyjska administracja wprowadzi\u0142a w Warszawie stan wojenny. Wszelkie formy aktywno\u015bci publicznej zosta\u0142y surowo ograniczone. Gazety musia\u0142y przechodzi\u0107 przez cenzur\u0119 prewencyjn\u0105, a te, kt\u00f3re o\u015bmieli\u0142y si\u0119 krytykowa\u0107 polityk\u0119 imperium lub zbyt otwarcie porusza\u0107 kwesti\u0119 polsk\u0105, by\u0142y szybko zamykane. Pod szczeg\u00f3ln\u0105 presj\u0105 znalaz\u0142y si\u0119 polskie gimnazja, biblioteki i wydawnictwa. Ka\u017cde polskie s\u0142owo w\u0142adze rosyjskie traktowa\u0142y jako potencjalne zagro\u017cenie, poniewa\u017c polska inteligencja pozostawa\u0142a ostoj\u0105 oporu wobec carskiej rusyfikacji. Pierwsze miesi\u0105ce wojny sta\u0142y si\u0119 dla Warszawy nie tylko pr\u00f3b\u0105 strachu i represji, ale tak\u017ce pocz\u0105tkiem nowej \u015bwiadomo\u015bci politycznej. Pod ci\u0119\u017carem imperialnych ogranicze\u0144 w mie\u015bcie rozpala\u0142a si\u0119 idea samostanowienia \u2013 i ju\u017c wtedy wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce wojna, cho\u0107 straszna, mo\u017ce przynie\u015b\u0107 nie tylko zniszczenie, ale i szans\u0119 na wolno\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"599\" height=\"395\" src=\"https:\/\/cdn.warsawyes.com\/wp-content\/uploads\/sites\/32\/2025\/07\/image-8.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-8082\" srcset=\"https:\/\/cdn.warsawyes.com\/wp-content\/uploads\/sites\/32\/2025\/07\/image-8.png 599w, https:\/\/cdn.warsawyes.com\/wp-content\/uploads\/sites\/32\/2025\/07\/image-8-300x198.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 599px) 100vw, 599px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Bitwa_o_Warszawe\"><\/span>Bitwa o Warszaw\u0119<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Lato 1915 roku sta\u0142o si\u0119 punktem zwrotnym w losach Warszawy podczas I wojny \u015bwiatowej. Po druzgoc\u0105cej kl\u0119sce wojsk rosyjskich w bitwie galicyjskiej i og\u00f3lnym os\u0142abieniu frontu, si\u0142y niemiecko-austriackie rozpocz\u0119\u0142y szeroko zakrojon\u0105 ofensyw\u0119. Kierunek warszawski nabra\u0142 strategicznego znaczenia \u2013 kontrola nad miastem otwiera\u0142a drog\u0119 do centrum Polski i stwarza\u0142a warunki do okr\u0105\u017cenia innych cz\u0119\u015bci armii rosyjskiej.<\/p>\n\n\n\n<p>Dow\u00f3dztwo rosyjskie, \u015bwiadome niekorzystnej sytuacji, podj\u0119\u0142o decyzj\u0119 o niestaczaniu bitwy o miasto i wycofaniu wojsk, aby unikn\u0105\u0107 masowych ofiar w\u015br\u00f3d ludno\u015bci cywilnej oraz zniszczenia infrastruktury. Od ko\u0144ca lipca w mie\u015bcie rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 masowa ewakuacja: urz\u0119dnicy, instytucje bankowe, przedsi\u0119biorstwa, szpitale \u2013 wszystko, co da\u0142o si\u0119 wywie\u017a\u0107, \u0142adowano na poci\u0105gi. Ewakuacji towarzyszy\u0142a panika. Niekt\u00f3re urz\u0119dy pracowa\u0142y ca\u0142\u0105 dob\u0119, pal\u0105c archiwa i wywo\u017c\u0105c sprz\u0119t oraz zapasy surowc\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Szczeg\u00f3lnie dramatyczne by\u0142y dni na pocz\u0105tku sierpnia. Oddzia\u0142y wojskowe otrzyma\u0142y rozkaz zniszczenia lub wywiezienia wszelkiego mienia, kt\u00f3re mog\u0142oby przyda\u0107 si\u0119 wrogowi. Zdemontowano cz\u0119\u015b\u0107 sieci kolejowej, uszkodzono mosty na Wi\u015ble, zniszczono linie telegraficzne, a z niekt\u00f3rych fabryk wywieziono nawet maszyny i robotnik\u00f3w w g\u0142\u0105b Rosji.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>5 sierpnia 1915 roku wojska niemieckie<\/strong>, pod dow\u00f3dztwem genera\u0142a Augusta von Mackensena, <strong>wkroczy\u0142y do Warszawy niemal bez oporu.<\/strong> Walki toczy\u0142y si\u0119 jedynie na przedpolach, a samo miasto unikn\u0119\u0142o masowych zniszcze\u0144. Jednak psychologiczny efekt zmiany w\u0142adzy by\u0142 ogromny. Warszawa znalaz\u0142a si\u0119 pod okupacj\u0105 obcej armii.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"750\" height=\"367\" src=\"https:\/\/cdn.warsawyes.com\/wp-content\/uploads\/sites\/32\/2025\/07\/image-9.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-8085\" srcset=\"https:\/\/cdn.warsawyes.com\/wp-content\/uploads\/sites\/32\/2025\/07\/image-9.png 750w, https:\/\/cdn.warsawyes.com\/wp-content\/uploads\/sites\/32\/2025\/07\/image-9-300x147.png 300w, https:\/\/cdn.warsawyes.com\/wp-content\/uploads\/sites\/32\/2025\/07\/image-9-696x341.png 696w, https:\/\/cdn.warsawyes.com\/wp-content\/uploads\/sites\/32\/2025\/07\/image-9-324x160.png 324w\" sizes=\"auto, (max-width: 750px) 100vw, 750px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Okupacja_niemiecka\"><\/span>Okupacja niemiecka<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Re\u017cim okupacyjny, wprowadzony w Warszawie, mia\u0142 dwojakie oblicze: z jednej strony przynosi\u0142 porz\u0105dek i stabilizacj\u0119, z drugiej \u2013 oznacza\u0142 pe\u0142n\u0105 militaryzacj\u0119 \u017cycia i surow\u0105 kontrol\u0119. Niemieckie dow\u00f3dztwo utworzy\u0142o tzw. Generalne Gubernatorstwo Warszawskie, na czele kt\u00f3rego stan\u0105\u0142 genera\u0142 Hans von Beseler. Oficjalnie g\u0142osi\u0142 on zamiar stworzenia \u201eprzyjaznej przestrzeni polskiej\u201d, ale w rzeczywisto\u015bci skupi\u0142 w swoich r\u0119kach ca\u0142\u0105 w\u0142adz\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p>Pierwsze miesi\u0105ce niemieckiej obecno\u015bci charakteryzowa\u0142y si\u0119 d\u0105\u017ceniem do przywr\u00f3cenia podstawowej infrastruktury \u2013 uruchomienia fabryk, zaopatrzenia miasta w \u017cywno\u015b\u0107 i wznowienia pracy s\u0142u\u017cb komunalnych. W przeciwie\u0144stwie do administracji rosyjskiej, Niemcy, licz\u0105c na pozyskanie przychylno\u015bci miejscowej ludno\u015bci, zezwolili na ograniczon\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 polskich organizacji, szk\u00f3\u0142 i instytucji kulturalnych. Otwarto polskoj\u0119zyczne plac\u00f3wki edukacyjne i umo\u017cliwiono swobodne u\u017cywanie j\u0119zyka polskiego w administracji.<\/p>\n\n\n\n<p>Jednocze\u015bnie Warszawa pozostawa\u0142a miastem okupowanym. Ulice patrolowa\u0142o wojsko, na skrzy\u017cowaniach sta\u0142y stanowiska karabin\u00f3w maszynowych, obowi\u0105zywa\u0142a godzina policyjna. Wszelkie pr\u00f3by zorganizowanego oporu by\u0142y t\u0142umione. Za udzia\u0142 w dzia\u0142alno\u015bci podziemnej lub wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z si\u0142ami antyokupacyjnymi grozi\u0142o wi\u0119zienie lub zes\u0142anie. Ca\u0142a przestrze\u0144 informacyjna by\u0142a kontrolowana przez cenzur\u0119 wojskow\u0105. W mie\u015bcie dzia\u0142a\u0142a niemiecka \u017candarmeria, a lokalne gazety publikowa\u0142y jedynie dozwolone materia\u0142y. W tych warunkach powsta\u0142a paradoksalna sytuacja: okupacja przynios\u0142a cz\u0119\u015bciow\u0105 \u201enormalizacj\u0119\u201d \u017cycia codziennego, a jednocze\u015bnie wzmocni\u0142a d\u0105\u017cenie do samostanowienia. Dzi\u0119ki os\u0142abieniu bezpo\u015bredniego wp\u0142ywu struktur imperialnych Polacy zacz\u0119li organizowa\u0107 w\u0142asne inicjatywy polityczne, edukacyjne i gospodarcze. Powsta\u0142y liczne stowarzyszenia patriotyczne, w tym dzia\u0142aj\u0105ca w podziemiu <strong>Polska Organizacja Wojskowa (POW)<\/strong>, kt\u00f3ra przygotowywa\u0142a kadry dla przysz\u0142ej armii niepodleg\u0142ej Polski.<\/p>\n\n\n\n<p>W listopadzie 1916 roku, w ramach manewru politycznego Niemiec i Austro-W\u0119gier, w\u0142adze okupacyjne og\u0142osi\u0142y utworzenie <strong>Kr\u00f3lestwa Polskiego<\/strong> \u2013 formalnie niepodleg\u0142ego pa\u0144stwa, kt\u00f3re mia\u0142o by\u0107 sojusznikiem Pa\u0144stw Centralnych. W praktyce by\u0142a to jednak tylko deklaracja: bez rz\u0105du, armii i prawdziwej suwerenno\u015bci. Mimo to gest ten pozwoli\u0142 Polakom wykona\u0107 kolejny krok \u2013 powo\u0142a\u0107 Tymczasow\u0105 Rad\u0119 Stanu, kt\u00f3ra sta\u0142a si\u0119 zal\u0105\u017ckiem polskiej w\u0142adzy.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"749\" height=\"517\" src=\"https:\/\/cdn.warsawyes.com\/wp-content\/uploads\/sites\/32\/2025\/07\/image-10.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-8088\" srcset=\"https:\/\/cdn.warsawyes.com\/wp-content\/uploads\/sites\/32\/2025\/07\/image-10.png 749w, https:\/\/cdn.warsawyes.com\/wp-content\/uploads\/sites\/32\/2025\/07\/image-10-300x207.png 300w, https:\/\/cdn.warsawyes.com\/wp-content\/uploads\/sites\/32\/2025\/07\/image-10-218x150.png 218w, https:\/\/cdn.warsawyes.com\/wp-content\/uploads\/sites\/32\/2025\/07\/image-10-696x480.png 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 749px) 100vw, 749px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Warszawa_na_przelomie\"><\/span>Warszawa na prze\u0142omie<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Ostatnie miesi\u0105ce 1918 roku okaza\u0142y si\u0119 decyduj\u0105ce nie tylko dla Europy, ale i dla Warszawy. Po czterech latach wojennej zawieruchy, okupacji, g\u0142odu i niestabilno\u015bci politycznej, miasto stan\u0119\u0142o u progu historycznego prze\u0142omu \u2013 upadku imperi\u00f3w i narodzin nowego pa\u0144stwa. Kl\u0119ska Niemiec w I wojnie \u015bwiatowej by\u0142a widoczna ju\u017c jesieni\u0105. Alianci parli naprz\u00f3d na froncie zachodnim, a wewn\u0105trz cesarstwa narasta\u0142y nastroje rewolucyjne. 9 listopada 1918 roku cesarz Wilhelm II abdykowa\u0142. Niemieckie garnizony, stacjonuj\u0105ce w Warszawie i wielu innych polskich miastach, rozpocz\u0119\u0142y chaotyczny odwr\u00f3t, staraj\u0105c si\u0119 jednocze\u015bnie unika\u0107 star\u0107 z miejscow\u0105 ludno\u015bci\u0105 i skupiaj\u0105c si\u0119 na pokojowej ewakuacji.<\/p>\n\n\n\n<p>W tym prze\u0142omowym momencie w centrum wydarze\u0144 politycznych znalaz\u0142 si\u0119 J\u00f3zef Pi\u0142sudski \u2013 legendarny dow\u00f3dca legion\u00f3w, lider Polskiej Partii Socjalistycznej i wi\u0119zie\u0144 twierdzy w Magdeburgu. Przyby\u0142 do Warszawy po uwolnieniu z niemieckiej niewoli. Jego powr\u00f3t sta\u0142 si\u0119 pot\u0119\u017cnym sygna\u0142em dla ca\u0142ego spo\u0142ecze\u0144stwa \u2013 symbolem powrotu polskiego przyw\u00f3dztwa do ojczyzny. 11 listopada Rada Regencyjna przekaza\u0142a mu w\u0142adz\u0119 wojskow\u0105. Ten dzie\u0144 uznaje si\u0119 za symboliczn\u0105 dat\u0119 <strong>odzyskania przez Polsk\u0119 niepodleg\u0142o\u015bci<\/strong> po 123 latach zabor\u00f3w. Warszawa ponownie sta\u0142a si\u0119 stolic\u0105 wolnego kraju. W samym mie\u015bcie panowa\u0142a euforia przemieszana z niepokojem. Ulice Warszawy wype\u0142ni\u0142y si\u0119 \u015bwi\u0105tecznymi demonstracjami, narodowymi flagami i improwizowanymi wiecami.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"599\" height=\"423\" src=\"https:\/\/cdn.warsawyes.com\/wp-content\/uploads\/sites\/32\/2025\/07\/image-11.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-8091\" srcset=\"https:\/\/cdn.warsawyes.com\/wp-content\/uploads\/sites\/32\/2025\/07\/image-11.png 599w, https:\/\/cdn.warsawyes.com\/wp-content\/uploads\/sites\/32\/2025\/07\/image-11-300x212.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 599px) 100vw, 599px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Dowiedz si\u0119 tak\u017ce o <a href=\"https:\/\/chicago-yes.com\/ru\/eternal\/chikago-vo-vtoroj-mirovoj-vojne\" data-type=\"link\" data-id=\"https:\/\/chicago-yes.com\/ru\/eternal\/chikago-vo-vtoroj-mirovoj-vojne\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">\u017cyciu w Chicago<\/a> podczas II wojny \u015bwiatowej.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Gdy latem 1914 roku wybuch\u0142a I wojna \u015bwiatowa, Warszawa znajdowa\u0142a si\u0119 pod panowaniem Imperium Rosyjskiego. Stolica Kr\u00f3lestwa Polskiego, kt\u00f3re formalnie posiada\u0142o autonomi\u0119, w rzeczywisto\u015bci pozostawa\u0142a g\u0142\u0119boko zintegrowana z rosyjskim systemem administracyjnym, pisze warsawyes.com. Miasto przywita\u0142o pocz\u0105tek wojny z napi\u0119ciem, niepewno\u015bci\u0105 i ukryt\u0105 nadziej\u0105 \u2013 wielu postrzega\u0142o bowiem wojn\u0119 jako szans\u0119 na zmian\u0119 sytuacji politycznej i [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":399,"featured_media":8016,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[502],"tags":[3095,3096,3099,1802,992,1479,2349,3092,3093,2723,2353,3098,3097,3094,3100],"moimportance":[104],"motype":[494],"moformat":[93],"class_list":{"0":"post-8081","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-voenna-istoria","8":"tag-11-listopada-1918","9":"tag-akt-5-listopada","10":"tag-hans-von-beseler","11":"tag-historia-polski","12":"tag-historia-warszawy","13":"tag-i-wojna-swiatowa","14":"tag-jozef-pilsudski","15":"tag-krolestwo-polskie","16":"tag-odzyskanie-niepodleglosci","17":"tag-okupacja-niemiecka","18":"tag-polska-organizacja-wojskowa","19":"tag-tymczasowa-rada-stanu","20":"tag-warszawa-1914-1918","21":"tag-zabor-rosyjski","22":"tag-zycie-codzienne-w-czasie-wojny","23":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatory","24":"motype-eternal","25":"moformat-longrid-korotka"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/warsawyes.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8081","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/warsawyes.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/warsawyes.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsawyes.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/399"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsawyes.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8081"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/warsawyes.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8081\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8094,"href":"https:\/\/warsawyes.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8081\/revisions\/8094"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsawyes.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8016"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/warsawyes.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8081"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsawyes.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8081"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsawyes.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8081"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsawyes.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=8081"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsawyes.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=8081"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsawyes.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=8081"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}