{"id":8269,"date":"2025-08-11T19:46:02","date_gmt":"2025-08-11T17:46:02","guid":{"rendered":"https:\/\/warsawyes.com\/?p=8269"},"modified":"2025-08-11T19:54:03","modified_gmt":"2025-08-11T17:54:03","slug":"marian-spychalski-prezydent-warszawy-w-czasie-ii-wojny-swiatowej","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/warsawyes.com\/pl\/eternal\/marian-spychalski-prezydent-warszawy-w-czasie-ii-wojny-swiatowej","title":{"rendered":"Marian Spychalski \u2013 prezydent Warszawy w czasie II wojny \u015bwiatowej"},"content":{"rendered":"\n<p>Jedna z kluczowych postaci polskiej historii XX wieku, kt\u00f3ra odegra\u0142a skomplikowan\u0105 i niejednoznaczn\u0105 rol\u0119 w losach Warszawy podczas II wojny \u015bwiatowej. Z wykszta\u0142cenia architekt, \u017co\u0142nierz Armii Ludowej, polityk i m\u0105\u017c stanu \u2013 zd\u0105\u017cy\u0142 zosta\u0107 nie tylko prezydentem polskiej stolicy, ale p\u00f3\u017aniej tak\u017ce ministrem obrony narodowej, pisze <a href=\"http:\/\/warsawyes.com\">warsawyes.com<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<div id=\"ez-toc-container\" class=\"ez-toc-v2_0_76 counter-hierarchy ez-toc-counter ez-toc-custom ez-toc-container-direction\">\n<label for=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a3065b6520d8\" class=\"ez-toc-cssicon-toggle-label\"><span class=\"\"><span class=\"eztoc-hide\" style=\"display:none;\">Toggle<\/span><span class=\"ez-toc-icon-toggle-span\"><svg style=\"fill: #999;color:#999\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" class=\"list-377408\" width=\"20px\" height=\"20px\" viewBox=\"0 0 24 24\" fill=\"none\"><path d=\"M6 6H4v2h2V6zm14 0H8v2h12V6zM4 11h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2zM4 16h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2z\" fill=\"currentColor\"><\/path><\/svg><svg style=\"fill: #999;color:#999\" class=\"arrow-unsorted-368013\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"10px\" height=\"10px\" viewBox=\"0 0 24 24\" version=\"1.2\" baseProfile=\"tiny\"><path d=\"M18.2 9.3l-6.2-6.3-6.2 6.3c-.2.2-.3.4-.3.7s.1.5.3.7c.2.2.4.3.7.3h11c.3 0 .5-.1.7-.3.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7zM5.8 14.7l6.2 6.3 6.2-6.3c.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7c-.2-.2-.4-.3-.7-.3h-11c-.3 0-.5.1-.7.3-.2.2-.3.5-.3.7s.1.5.3.7z\"\/><\/svg><\/span><\/span><\/label><input type=\"checkbox\"  id=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a3065b6520d8\"  aria-label=\"Prze\u0142\u0105cznik\" \/><nav><ul class='ez-toc-list ez-toc-list-level-1 ' ><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-1\" href=\"https:\/\/warsawyes.com\/pl\/eternal\/marian-spychalski-prezydent-warszawy-w-czasie-ii-wojny-swiatowej\/#Biografia\" >Biografia<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-2\" href=\"https:\/\/warsawyes.com\/pl\/eternal\/marian-spychalski-prezydent-warszawy-w-czasie-ii-wojny-swiatowej\/#Mianowanie_na_%E2%80%9Eprezydenta%E2%80%9D_Warszawy\" >Mianowanie na \u201eprezydenta\u201d Warszawy<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-3\" href=\"https:\/\/warsawyes.com\/pl\/eternal\/marian-spychalski-prezydent-warszawy-w-czasie-ii-wojny-swiatowej\/#Dzialalnosc_w_zniszczonej_stolicy\" >Dzia\u0142alno\u015b\u0107 w zniszczonej stolicy<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-4\" href=\"https:\/\/warsawyes.com\/pl\/eternal\/marian-spychalski-prezydent-warszawy-w-czasie-ii-wojny-swiatowej\/#Rezim_polityczny\" >Re\u017cim polityczny<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-5\" href=\"https:\/\/warsawyes.com\/pl\/eternal\/marian-spychalski-prezydent-warszawy-w-czasie-ii-wojny-swiatowej\/#Dzialalnosc_po_II_wojnie_swiatowej\" >Dzia\u0142alno\u015b\u0107 po II wojnie \u015bwiatowej<\/a><\/li><\/ul><\/nav><\/div>\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Biografia\"><\/span>Biografia<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Marian Spychalski urodzi\u0142 si\u0119 6 grudnia 1906 roku w \u0141odzi. Pochodzi\u0142 z polskiej rodziny robotniczej. Po uko\u0144czeniu szko\u0142y podstawowej i \u015bredniej przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 do Warszawy, gdzie podj\u0105\u0142 studia na Politechnice Warszawskiej. W 1931 roku uzyska\u0142 dyplom architekta, specjalizuj\u0105c si\u0119 w projektowaniu budynk\u00f3w u\u017cyteczno\u015bci publicznej. Jako m\u0142ody specjalista pracowa\u0142 w warszawskim magistracie, bra\u0142 udzia\u0142 w modernistycznych projektach urbanistycznych, w tym w planowaniu osiedli mieszkaniowych.<\/p>\n\n\n\n<p>W okresie mi\u0119dzywojennym aktywnie interesowa\u0142 si\u0119 polityk\u0105. Ju\u017c w latach studenckich do\u0142\u0105czy\u0142 do lewicowych kr\u0119g\u00f3w intelektualnych, a nast\u0119pnie zosta\u0142 cz\u0142onkiem Komunistycznej Partii Polski (KPP), kt\u00f3ra w tamtym czasie by\u0142a nielegalna. Udzia\u0142 w tej zakazanej organizacji sprawi\u0142, \u017ce znalaz\u0142 si\u0119 pod obserwacj\u0105 policji, cho\u0107 w tych latach nie dosz\u0142o do aresztowa\u0144. Pod wzgl\u0119dem ideologicznym Spychalski by\u0142 zagorza\u0142ym marksist\u0105. Jego \u015bwiatopogl\u0105d ukszta\u0142towa\u0142 si\u0119 pod wp\u0142ywem rewolucji pa\u017adziernikowej i rozprzestrzeniania si\u0119 idei komunistycznych w Europie \u015arodkowej.<\/p>\n\n\n\n<p>Wraz z wybuchem II wojny \u015bwiatowej w 1939 roku, po zaj\u0119ciu Polski przez Niemcy, Spychalski przeszed\u0142 do konspiracji. W 1942 roku sta\u0142 si\u0119 jednym ze wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cycieli i dow\u00f3dc\u00f3w Gwardii Ludowej, zbrojnego oddzia\u0142u utworzonego z inicjatywy komunist\u00f3w i wspieranego przez wywiad radziecki. Po reorganizacji Gwardii Ludowej w Armi\u0119 Ludow\u0105, Spychalski zosta\u0142 szefem sztabu, czyli drug\u0105 osob\u0105 w dow\u00f3dztwie po generale. Bra\u0142 udzia\u0142 w przygotowywaniu <a href=\"https:\/\/yes-khmelnytskyi.com.ua\/uk\/eternal\/roky-zhyttya-v-okupaczijnomu-rezhymi-yak-na-hmelnychchyni-perezhyvaly-zhorstoki-diyi-nimeczkoyi-armii\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">akcji dywersyjnych przeciwko niemieckim okupantom<\/a>, a tak\u017ce w tworzeniu komunistycznych siatek wp\u0142ywu w polskim podziemiu.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/cdn.warsawyes.com\/wp-content\/uploads\/sites\/32\/2025\/08\/ad_4nxeaoy7wikigtbxgqprbggrx8guovbrrmtoo0n_taxg-bgxw-psq94tlubj8fa7pud0m74ti8oi3ye1at78hjroct2hrkxxqqf6mbacjisnsa_a4rwy4blyjestprc3i7m1mnzgfkey-jq8dct8pqhm7f2hmp35oa.jpg\" alt=\"\" \/><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Mianowanie_na_%E2%80%9Eprezydenta%E2%80%9D_Warszawy\"><\/span>Mianowanie na \u201eprezydenta\u201d Warszawy<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Formalnie Marian Spychalski nie by\u0142 wybranym ani mianowanym prezydentem Warszawy wed\u0142ug tradycyjnych norm samorz\u0105du miejskiego. Podczas II wojny \u015bwiatowej <a href=\"https:\/\/warsawyes.com\/pl\/eternal\/jak-zyla-warszawa-w-1939-roku\">Polska by\u0142a okupowana<\/a>, a ca\u0142y system w\u0142adzy lokalnej zosta\u0142 zlikwidowany przez administracj\u0119 okupacyjn\u0105. Po kl\u0119sce Polski w 1939 roku, zarz\u0105d nad Warszaw\u0105 przej\u0119\u0142o niemieckie dow\u00f3dztwo, na czele z nazistowskim namiestnikiem \u2013 gubernatorem Ludwigiem Fischerem. Wszelka legalna polska administracja by\u0142a zabroniona. W tych warunkach w mie\u015bcie zacz\u0119\u0142y powstawa\u0107 podziemne organy zarz\u0105dzania, kt\u00f3re funkcjonowa\u0142y r\u00f3wnolegle do struktur okupacyjnych. Ze strony rz\u0105du londy\u0144skiego na uchod\u017astwie dzia\u0142a\u0142a Delegatura Rz\u0105du, kt\u00f3ra koordynowa\u0142a prac\u0119 cywilnego podziemia, organizowa\u0142a s\u0105dy, szkolnictwo i pomoc spo\u0142eczn\u0105. Jednocze\u015bnie, w opozycji do niej, powsta\u0142 ruch komunistyczny, zorientowany na Moskw\u0119 \u2013 najpierw Gwardia Ludowa, potem Armia Ludowa, a nast\u0119pnie \u2013 Polski Komitet Wyzwolenia Narodowego (PKWN), utworzony w 1944 roku w Lublinie z poparciem ZSRR. PKWN pozycjonowa\u0142 si\u0119 jako legalna w\u0142adza wykonawcza w \u201ewyzwolonej\u201d Polsce i szybko formowa\u0142 now\u0105 administracj\u0119 na szczeblu lokalnym. Warszawa, jako symbol narodowego oporu i przysz\u0142ej stolicy socjalistycznej Polski, mia\u0142a ogromne znaczenie. Po powstaniu warszawskim w sierpniu-pa\u017adzierniku 1944 roku i po wycofaniu si\u0119 wojsk niemieckich przed natarciem Armii Czerwonej, miasto zosta\u0142o niemal bezludne i zniszczone w ponad 80%. W\u0142a\u015bnie wtedy, 17 stycznia 1945 roku, wojska radzieckie wkroczy\u0142y do stolicy, a wraz z nimi \u2013 przedstawiciele PKWN i kadry komunistycznej administracji.<\/p>\n\n\n\n<p>Marian Spychalski, jako aktywny dzia\u0142acz Polskiej Partii Robotniczej i jeden z dow\u00f3dc\u00f3w Armii Ludowej, by\u0142 w\u015br\u00f3d tych, kt\u00f3rych Moskwa postrzega\u0142a jako wiarygodnego administratora na kluczowe stanowiska w powojennej Polsce. Jego kandydatura na zarz\u0105dc\u0119 Warszawy wydawa\u0142a si\u0119 logiczna \u2013 by\u0142 warszawiakiem, dobrze zna\u0142 miasto, mia\u0142 wykszta\u0142cenie techniczne (architekt), do\u015bwiadczenie wojskowe i polityczne, a co najwa\u017cniejsze, by\u0142 w pe\u0142ni lojalny wobec linii radzieckiej. Chocia\u017c jego stanowisko oficjalnie nie by\u0142o nazywane \u201eprezydentem\u201d w tradycyjnym znaczeniu, faktycznie to on pe\u0142ni\u0142 funkcje szefa zarz\u0105du miejskiego w pierwszych, krytycznych powojennych miesi\u0105cach.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/cdn.warsawyes.com\/wp-content\/uploads\/sites\/32\/2025\/08\/ad_4nxe8yjfsldruboukw6x8qiieloaejw1v44ycjv_vlemlgttnscczht2yi-vk09uxkksea7eixnlzwhcwuwrl5kr6sp7g_y0krobf8ykqgtt4lil-fk2vuumzwoeoja2vhcnoid-8xakey-jq8dct8pqhm7f2hmp35oa.jpg\" alt=\"\" \/><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Dzialalnosc_w_zniszczonej_stolicy\"><\/span>Dzia\u0142alno\u015b\u0107 w zniszczonej stolicy<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>W styczniu 1945 roku, gdy wojska radzieckie wesz\u0142y do Warszawy, miasto by\u0142o niemal ca\u0142kowicie zniszczone. Wed\u0142ug r\u00f3\u017cnych szacunk\u00f3w, do 85% budynk\u00f3w le\u017ca\u0142o w gruzach. Ludno\u015b\u0107, kt\u00f3ra przed wojn\u0105 liczy\u0142a ponad 1,3 miliona os\u00f3b, skurczy\u0142a si\u0119 do kilku tysi\u0119cy. Warszawa by\u0142a miastem-widmem, zasypanym popio\u0142em i szcz\u0105tkami.<\/p>\n\n\n\n<p>W takich warunkach przed now\u0105 administracj\u0105, a zw\u0142aszcza przed Marianem Spychalskim, stan\u0119\u0142o zadanie nie tylko przywr\u00f3cenia zarz\u0105dzania, ale dos\u0142ownie zebrania stolicy z ruin. Stan\u0105\u0142 na czele Nadzwyczajnej Pa\u0144stwowej Komisji ds. Organizacji Tymczasowej Administracji Miasta. Pierwsze kroki by\u0142y czysto praktyczne: zapewni\u0107 dach nad g\u0142ow\u0105 tym, kt\u00f3rzy wracali, przywr\u00f3ci\u0107 dostaw\u0119 wody i pr\u0105du, otworzy\u0107 cho\u0107by minimalne punkty \u017cywno\u015bciowe, zacz\u0105\u0107 sprz\u0105tanie gruz\u00f3w. Zmobilizowano specjalne brygady, a tak\u017ce wolontariuszy.<\/p>\n\n\n\n<p>Szczeg\u00f3lne znaczenie mia\u0142a pr\u00f3ba zachowania tego, co pozosta\u0142o z historycznej Warszawy. Dzi\u0119ki inicjatywie architekt\u00f3w i urbanist\u00f3w, ju\u017c w 1945 roku podj\u0119to decyzj\u0119 o odbudowie Starego Miasta z maksymaln\u0105 wierno\u015bci\u0105 historyczn\u0105. Spychalski, jako architekt z wykszta\u0142cenia, aktywnie popiera\u0142 to podej\u015bcie.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/cdn.warsawyes.com\/wp-content\/uploads\/sites\/32\/2025\/08\/ad_4nxfgf0bkf8ii07zvrzkva3itl2cj6bxw4f5eqskvmd-3schp-2i2o6v3dn45gujzst6_grmj9_el_bdtilgxhst5ziupdkljlfmqdzbfvplfpm6hg2tzpe4u5h5etlrjf1qjjh6-jwkey-jq8dct8pqhm7f2hmp35oa.jpg\" alt=\"\" \/><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Rezim_polityczny\"><\/span>Re\u017cim polityczny<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>W tym czasie nast\u0119powa\u0142a reorganizacja pionu w\u0142adzy. Spychalski, jako przedstawiciel komunistycznej Polskiej Partii Robotniczej (PPR), mia\u0142 zadanie nie tylko gospodarcze, ale i ideologiczne \u2013 po\u0142o\u017cy\u0107 podwaliny pod nowy re\u017cim polityczny. Wspiera\u0142 tworzenie komitet\u00f3w lokalnych, kt\u00f3re mia\u0142y zast\u0105pi\u0107 przedwojenne organy w\u0142adzy, kontrolowa\u0142 dzia\u0142alno\u015b\u0107 prasy i bra\u0142 udzia\u0142 w realizacji reformy rolnej. Og\u0142aszano, \u017ce Warszawa ma sta\u0107 si\u0119 wzorem \u201enowej socjalistycznej stolicy\u201d, symbolem odnowionej Polski pod kierownictwem klasy robotniczej. Jednocze\u015bnie polityka Spychalskiego i jego otoczenia spotka\u0142a si\u0119 z oporem znacznej cz\u0119\u015bci polskiego spo\u0142ecze\u0144stwa, zw\u0142aszcza by\u0142ych cz\u0142onk\u00f3w Armii Krajowej, kt\u00f3rzy uwa\u017cali now\u0105 w\u0142adz\u0119 za marionetkow\u0105 i zale\u017cn\u0105 od ZSRR. Dziesi\u0105tki tysi\u0119cy by\u0142ych \u017co\u0142nierzy podziemia sta\u0142y si\u0119 ofiarami represji. Warszawa, kt\u00f3ra nie zd\u0105\u017cy\u0142a jeszcze otrz\u0105sn\u0105\u0107 si\u0119 po niemieckim okrucie\u0144stwie, sta\u0142a si\u0119 \u015bwiadkiem nowej fali aresztowa\u0144 i prze\u015bladowa\u0144 politycznych \u2013 tym razem ze strony re\u017cimu komunistycznego. W tym kontek\u015bcie dzia\u0142alno\u015b\u0107 Spychalskiego jest oceniana niejednoznacznie: z jednej strony by\u0142 on odbudowawc\u0105 i kryzysowym menad\u017cerem, z drugiej \u2013 narz\u0119dziem instalowania w\u0142adzy totalitarnej.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/cdn.warsawyes.com\/wp-content\/uploads\/sites\/32\/2025\/08\/ad_4nxeexf_lnbphd50hmgfzredj7alwpnwl1b4wyhy0bdx54jgmbg8vm4vu_zs9ep2jaqfsvelvgapzuylpdsfc6lesvx6uwpxegs1jr6jn_b__tk_mcfdavr5p19-zqhgvai-xs8eqkey-jq8dct8pqhm7f2hmp35oa.jpg\" alt=\"\" \/><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Dzialalnosc_po_II_wojnie_swiatowej\"><\/span>Dzia\u0142alno\u015b\u0107 po II wojnie \u015bwiatowej<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>W latach 1945\u20131949 by\u0142 zast\u0119pc\u0105 ministra obrony narodowej, a od 1956 roku \u2013 ministrem obrony Polski. Na tym stanowisku Spychalski prowadzi\u0142 polityk\u0119 sowietyzacji wojska, aktywnie wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 z Moskw\u0105 i by\u0142 cz\u0142onkiem Uk\u0142adu Warszawskiego. Jednak jego pobyt na najwy\u017cszych stanowiskach nie trwa\u0142 d\u0142ugo. W 1970 roku, po masowych protestach na wybrze\u017cu ba\u0142tyckim i zmianach w kierownictwie partii, zosta\u0142 usuni\u0119ty ze stanowiska i wycofa\u0142 si\u0119 z aktywnej polityki. Reszt\u0119 \u017cycia sp\u0119dzi\u0142 w cieniu, formalnie pozostaj\u0105c honorow\u0105 figur\u0105 w aparacie pa\u0144stwowym.<\/p>\n\n\n\n<p>Marian Spychalski zmar\u0142 7 czerwca 1980 roku w Warszawie. Zosta\u0142 pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Pow\u0105zkach, jako wysoki rang\u0105 dzia\u0142acz PRL. Po upadku re\u017cimu komunistycznego w 1989 roku jego posta\u0107 poddana zosta\u0142a ponownej ocenie \u2013 cz\u0119\u015b\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwa uwa\u017ca go za odbudowawc\u0119 Warszawy, inni za\u015b za symbol zale\u017cno\u015bci Polski od ZSRR.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Jedna z kluczowych postaci polskiej historii XX wieku, kt\u00f3ra odegra\u0142a skomplikowan\u0105 i niejednoznaczn\u0105 rol\u0119 w losach Warszawy podczas II wojny \u015bwiatowej. Z wykszta\u0142cenia architekt, \u017co\u0142nierz Armii Ludowej, polityk i m\u0105\u017c stanu \u2013 zd\u0105\u017cy\u0142 zosta\u0107 nie tylko prezydentem polskiej stolicy, ale p\u00f3\u017aniej tak\u017ce ministrem obrony narodowej, pisze warsawyes.com. Biografia Marian Spychalski urodzi\u0142 si\u0119 6 grudnia 1906 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":399,"featured_media":8192,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[501],"tags":[3184,3190,993,1802,992,3182,2380,3183,1052,3186,1706],"moimportance":[104],"motype":[494],"moformat":[93],"class_list":{"0":"post-8269","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-o-burmistrzu","8":"tag-armia-ludowa","9":"tag-cmentarz-powazki","10":"tag-druga-wojna-swiatowa","11":"tag-historia-polski","12":"tag-historia-warszawy","13":"tag-marian-spychalski","14":"tag-odbudowa-warszawy","15":"tag-powojenna-warszawa","16":"tag-prezydent-warszawy","17":"tag-prl","18":"tag-wojsko-polskie","19":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatory","20":"motype-eternal","21":"moformat-longrid-korotka"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/warsawyes.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8269","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/warsawyes.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/warsawyes.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsawyes.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/399"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsawyes.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8269"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/warsawyes.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8269\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8289,"href":"https:\/\/warsawyes.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8269\/revisions\/8289"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsawyes.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8192"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/warsawyes.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8269"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsawyes.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8269"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsawyes.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8269"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsawyes.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=8269"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsawyes.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=8269"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsawyes.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=8269"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}