W czasach, gdy stolica Polski znajdowała się pod protekcją Imperium Rosyjskiego, wielokrotnie wybuchały ruchy narodowe. W celu stłumienia powstania zdecydowano o utworzeniu w regionie okręgu wojskowego. Pierwszym zagranicznym dowódcą stolicy Królestwa Polskiego był rosyjski dowódca wojskowy pochodzący z współczesnej Estonii – Friedrich von Berg. Więcej szczegółów na temat historii tego dowódcy armii, kim był przed objęciem stanowiska gubernatora wojskowego, stłumienia powstania w Warszawie i czym jeszcze zapisał się w historii, przeczytasz na warsawyes.com.
Kim był hrabia Friedrich von Berg?
Friedrich Wilhelm Rembert von Berg urodził się 27 maja 1794 roku. Rosjanin, który w przyszłości stał na czele okręgu wojskowego w Warszawie, zdobył wykształcenie w Estonii. Kiedy rozpoczęły się wojny napoleońskie z Imperium Rosyjskim, Friedrich porzucił studia na rzecz kariery wojskowej. Tam od razu się wyróżnił dzięki swojej znajomości języków. Początkowo pełnił funkcję w sztabie dowództwa, a następnie awansował na stopień podporucznika.
W pierwszej połowie XIX wieku Friedrich von Berg brał udział w wielu kampaniach wojskowych Imperium Rosyjskiego. Do najsłynniejszych wydarzeń należała bitwa pod Lipskiem i walki o miasta francuskie, w szczególności o Paryż.
Kiedy nastał czas pokoju, von Berg zdecydował się trochę odpocząć i wyruszyć w podróż po Europie. Jednak to wszystko odbywało się tylko pozornie, gdyż w rzeczywistości Berg w tajemnicy zbierał ważne dla rosyjskiego rządu informacje o miejscach, które odwiedzał.
Przed rozpoczęciem rosyjskiej interwencji na ziemiach tureckich Friedrich zajmował się sprawami cywilnymi jako emerytowany pułkownik. Oprócz służby dyplomatycznej dużo czasu spędzał za granicą.
Podczas wojny krymskiej były rosyjski oficer wrócił do wojska, gdzie wykazał się jako dowódca estońskiego okręgu wojskowego, a później rządził całym Wielkim Księstwem Finlandii.
Tymczasem na terytorium Polski trwały uciski miejscowej ludności w ramach polityki rusyfikacji. Polacy nie chcieli żyć pod protektoratem cesarza rosyjskiego, dlatego aktywnie uczestniczyli w oporze przeciwko okupantom.
W 1831 roku w Warszawie wybuchło jedno z największych powstań. Mieszkańcy miasta byli bliscy osiągnięcia zamierzonego celu, ale cesarz nakazał Friedrichowi von Bergowi zabrać swoją armię i stłumić wszystkich dysydentów. Dowódca wykonał rozkaz, po którym Imperium Rosyjskie kontrolowało Warszawę aż do początku I wojny światowej.
Czym zapadł w pamięć będąc na stanowisku gubernatora wojskowego Warszawy?
W wyniku udanego stłumienia oporu narodowego hrabia von Berg otrzymał od rządu rosyjskiego rozkaz kierowania nowym okręgiem wojskowym w Warszawie. Początkowo Friedrich został wicegubernatorem Królestwa Polskiego, a kilka miesięcy później otrzymał stanowisko głównego dowódcy kontyngentem okupacyjnym w regionie, który znajdował się w politycznym centrum Polski.
Na terenie politycznego centrum państwa rosyjski oficer stosował tzw. metodę „marchewki i kija”. Początkowo Friedrich próbował udobruchać mieszczan, obiecując im dobre traktowanie, możliwość wstąpienia do wojska i zapewnienie pracy cywilom. Pomimo poprawy warunków życia pod rosyjską okupacją wielu Polaków kontynuowało ruch oporu.
Jesienią 1863 roku, po nieudanym zamachu na Friedricha von Berga, jego „taktyka marchewki” szybko zmieniła się w „taktykę kija”. W Warszawie zaczęły funkcjonować trybunały wojskowe, a na ulicach miasta publicznie wieszano zdesperowanych powstańców. Wznowiono także prześladowania duchowieństwa katolickiego, które odmówiło podporządkowania się nowemu rządowi.
Dwa lata później rosyjski dowódca i naczelnik Warszawskiego Okręgu Wojskowego został przeniesiony do Petersburga, gdzie zajmował stanowisko w Radzie Państwa i gdzie niedługo zmarł. Został pochowany w swoim majątku w Inflantach.
