Spacerując niesamowicie pięknymi, przytulnymi i nowoczesnymi ulicami Warszawy, nigdy nie przyszłoby ci do głowy, że w XX wieku miasto to było jednym z najbardziej zniszczonych w historii. Wydarzenia II wojny światowej były fatalne dla stolicy Polski: miasto zostało zniszczone w 90%. Po walkach pozostały jedynie ruiny i popioły. W tamtym czasie wydawało się, że miasto nigdy nie wróci do normalnego życia. Wystarczy wyobrazić sobie, że zniszczenia były tak poważne, że pojawiły się propozycje przeniesienia polskiego rządu do innego miasta i pozostawienia stolicy w tym stanie. Jednak Warszawa w XXI wieku to zaawansowane miasto, które zachwyca swoim pięknem, potęgą i komfortem.
Jak Warszawa wróciła do życia? Więcej o mieście feniksa opowiemy w naszym artykule na temat warsawyes.com.
Jak rozpoczęła się odbudowa Warszawy?
Wspomnieliśmy już, że zniszczenia Warszawy po II wojnie światowej były tak duże, że zastanawiano się nad pozostawieniem miasta w ruinie. Pracy było tak wiele, że ludzie, którzy wrócili do swoich rodzinnych miast, nie wiedzieli, od czego zacząć odbudowę swoich domów. Dla architektów i inwestorów Warszawa wyglądała jak piekło. Lokalni mieszkańcy zaczęli usuwać gruzy na własną rękę. Ostateczną decyzję o odbudowie stolicy Polski podjęto dopiero na rozkaz Stalina.
W celu odbudowy Warszawy utworzono specjalne Biuro Odbudowy Stolicy, które odpowiadało za niemal wszystkie procesy. Biuro było odpowiedzialne za uprzątnięcie gruzów, opracowanie planu odbudowy i stworzenie projektów. Jednak już na etapie planowania pojawiło się wiele pytań i sporów. W Warszawie było wiele budynków mieszkalnych, które wciąż nadawały się do użytku. Nie podobały się one jednak architektom. W tamtym czasie musieli dokonać wyboru na korzyść lokalnych mieszkańców, ponieważ zapewnienie ludziom schronienia było głównym celem odbudowy stolicy.
Jakie trudności napotkano podczas odbudowy Warszawy?
Już na etapie odbudowy Warszawy stolica stanęła w obliczu katastrofalnego braku zasobów i siły roboczej. Polacy mieli wówczas szczerą nadzieję, że cały świat zjednoczy się, by pomóc w odbudowie polskiej stolicy. Pomoc była jednak minimalna. Na przykład Związek Radziecki dostarczył panele do budowy 600 budynków, a Londyn przekazał kilkadziesiąt jednostek transportu publicznego. Odbudowując Warszawę, trzeba było zrezygnować z większości nowoczesnego sprzętu i materiałów. Cegły, które były w dobrym stanie, zostały ponownie wykorzystane do budowy domów. Odpady budowlane zostały przetworzone na beton. Ze zniszczonych domów specjalnie wynoszono zachowane wanny, drzwi, klamki, a nawet sprzęty kuchenne. Wszystko, co obecnie uważane jest za śmieci, było cenne podczas budowy.
Odbudowa Starego Miasta
Odbudowa serca Warszawy — Starówki — była szczególnym i zdecydowanie niełatwym zadaniem, które zostało wykonane perfekcyjnie (po odbudowie Stare Miasto zostało wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO). Stołeczna Starówka została doszczętnie zniszczona w wyniku Powstania Warszawskiego i ciągłych bombardowań. Jej odbudowa rozpoczęła się niemal od zera. Architekci chcieli odnowić Stare Miasto w bardziej nowoczesnym stylu. W tym celu pozostałości starych budynków zostały całkowicie wyburzone. Aby odtworzyć wszystkie budynki, unikalne dziedzińce i kwartały Starówki, architekci inspirowali się obrazami Giovanniego Canaletta. W odbudowie Starówki pomagali również okoliczni mieszkańcy, którzy z pamięci przypominali sobie, jak wyglądał ten czy inny budynek. Współczesna Starówka zachwyca swoim pięknem i niepowtarzalnością.
Renowacja zabytków kultury i architektury
Dziś Zamek Królewski, Opera Warszawska oraz Pałac Kultury i Nauki są znakami rozpoznawczymi miasta. Jednak w 1939 roku te wybitne struktury architektoniczne i kulturalne zostały zniszczone przez bombardowania. Dlatego też w Warszawie szczególną uwagę skupiono na odbudowie najpotężniejszych ośrodków kulturalnych stolicy.
Zamek Królewski w Warszawie został całkowicie zniszczony w 1944 roku. Potężny i malowniczy symbol polskiej stolicy został zredukowany do popiołów. W okresie powojennym na odbudowę budynku przeznaczono ponad milion euro. Prace renowacyjne rozpoczęły się w 1971 roku. Wyobraź sobie, że Polacy sami zebrali fundusze na rekonstrukcje pomnika, ponieważ przyznany budżet był niewystarczający.
W procesie renowacji Zamku Królewskiego pojawiły się nie tylko trudności finansowe, ale także techniczne. Jak odrestaurować zabytek, by wyglądem nie różnił się od zniszczonej budowli? Z pomocą przyszły stare fotografie, zachowane rysunki i szkice. Szczególnie pomocne w odbudowie Zamku Królewskiego okazały się obrazy pochodzące z XVII-XVIII wieku. Efekt budowy jest niesamowity: Zamek Królewski przyciąga tysiące turystów z całego świata. Ludzie są naprawdę zainteresowani tym, jak wygląda niedawno zniszczony zabytek architektury. Ponadto, po odrestaurowaniu Zamek Królewski znajduje się pod ochroną UNESCO.
Kolejnym symbolem Warszawy i potężnym centrum kulturalnym i architektonicznym miasta jest Opera Warszawska. Wielki teatr w stolicy Polski został zaprojektowany w XIX wieku przez Antoniego Corazziego. Został zniszczony podczas Bitwy Warszawskiej w 1939 roku. Ocalała jedynie fasada i niewielka część wnętrza. Opera ucierpiała jeszcze bardziej podczas Powstania Warszawskiego, kiedy w jej murach zginęło ponad 300 cywilów. Odbudowa Opery Warszawskiej również wymagała dużych nakładów finansowych, wysiłku i czasu. Fasada została całkowicie odrestaurowana, a wnętrze i wyposażenie budynku nieznacznie zmodyfikowane. Odrestaurowana Opera Warszawska ma znacznie większą scenę i duży hol. Jest uważana za największą scenę w Europie i nowoczesny symbol jedności.
Podczas II wojny światowej Pałac Kultury i Nauki w Warszawie doznał znacznych zniszczeń. Przy okazji, Pałac Kultury i Nauki miał być darem od Związku Radzieckiego na znak przyjaźni między narodami. Nic dziwnego, że budynek przypomina moskiewskie pałace. Czy wiesz, że w Warszawie specjalnie wyburzono kilka bloków, aby odrestaurować ten architektoniczny punkt orientacyjny? Najwyższy wieżowiec w Polsce wymagał dużo miejsca. Przez długi czas teren wokół pałacu pozostawał pusty. Dopiero na początku XXI wieku wokół wieżowca powstało centrum rozrywki. Dla wielu współczesnych budynek wciąż pozostaje symbolem sowieckiej kolonizacji. Mimo to Pałac Kultury i Nauki jest potężnym ośrodkiem i wizytówką stolicy Polski.
Wiele osób nazywa Warszawę miastem feniksa. Jednak feniks sam powstaje z popiołów. W odbudowę stolicy Polski zainwestowano ogromną ilość ludzkiego wysiłku, czasu i zasobów. Dlatego Warszawa jest Miastem Feniksem tylko dzięki swoim mieszkańcom.