We współczesnym życiu politycznym i publicznym państwa, zwłaszcza w stanie wojny, propagandyści odgrywają ważną rolę, podobnie jak w przeszłości. Termin „propagandysta” jest zwykle używany do opisania osób lub grup, które aktywnie rozpowszechniają pewne idee, przekonania lub informacje w celu wpłynięcia na opinię publiczną i ukształtowania określonego postrzegania wydarzeń, lub zjawisk. Osoba żyjąca w XXI wieku może z łatwością wymienić współczesnych znanych propagandzistów, ale czy znamy wybitne postacie z przeszłości?
W Warszawie jednym z najwybitniejszych propagandzistów, dziennikarzy i prawników XX wieku był Kazimierz Moczarski. Jest to wyjątkowa postać w polskiej historii: Kazimierz Moczarski stawiał czoła wielu wyzwaniom w swoim życiu. Dlatego w naszym artykule na warsawyes.com chcemy opowiedzieć Wam nieco więcej o życiu i pracy wybitnego warszawiaka, któremu udało się zmienić sposób myślenia niemal całego świata.
Kim jest Kazimierz Moczarski?
Kazimierz Moczarski znany jest przede wszystkim jako aktywny działacz społeczny Polski XX wieku, dziennikarz, członek organizacji konspiracyjnych, pisarz, prawnik i oficer. Mało kto jednak wie, że w swoich czasach Kazimierz Moczarski był aktywnym propagandystą, którego twórczość miała ogromny wpływ na kształtowanie świadomości współczesnego człowieka i przebieg wielu ważnych wydarzeń historycznych. Jego książka „Rozmowy z katem” uznawana jest za jeden z najcenniejszych polskich dokumentów, który pozwala nam zgłębić historię i psychologię nazizmu. Niewiele osób wie, że Kazimierz Moczarski prowadził swoje „badania” na granicy życia i śmierci. Jak to możliwe, że za życia (Kazimierz Moczarski zmarł w wieku 68 lat) jeden człowiek opanował tak wiele dziedzin i sprawdził się w nich najpełniej? Aby dowiedzieć się więcej o fenomenie Moczarskiego, proponujemy zapoznać się z najciekawszymi faktami biograficznymi z jego życia.
Kazimierz Moczarski urodził się 21 lipca 1907 roku w Warszawie w rodzinie nauczycielskiej. Kształcił się w warszawskich gimnazjach, po czym wstąpił na Wydział Prawa Uniwersytetu Warszawskiego. Jednocześnie w latach 1929-1930 służył w batalionie zapasowym piechoty. Po ukończeniu studiów Kazimierz Moczarski studiował w Wyższej Szkole Dziennikarskiej w stolicy Polski oraz na Uniwersytecie Paryskim.
Zdobyte podczas studiów doświadczenie i wiedza pozwoliły mu dość łatwo objąć stanowisko doradcy w Departamencie Ochrony Pracy.
Przed wybuchem II wojny światowej Kazimierz Moczarski był aktywnym działaczem publicznym. W 1939 r. został wybrany do zarządu głównego i komitetu wykonawczego Związku Urzędników Stanu Cywilnego. Jednak wydarzenia II wojny światowej zmieniły kierunek działalności i życia utalentowanego działacza.
II wojna światowa
W czasie II wojny światowej Kazimierz Moczarski rozpoczął pracę w Biurze Informacji i Propagandy Komendy Głównej Armii Krajowej. Swoje publikacje i oświadczenia wydawał pod pseudonimem „Rafał”. Jednocześnie Moczarski był szefem wydziału śledczego Biura Walki Podziemnej w stolicy Polski. Mając za sobą spore doświadczenie wojskowe, Kazimierz Moczarski brał również udział w misjach bojowych.
W czasie Powstania Warszawskiego Kazimierz Moczarski był redaktorem dziennika Armii Krajowej oraz szefem Biura Informacji i Propagandy. Za swoją pracę i ogromny wkład w życie społeczno-polityczne Warszawy został odznaczony Złotym Krzyżem Zasługi z Mieczami. Nawet po stłumieniu Powstania Warszawskiego Moczarski przez długi czas starał się przywrócić działalność BIP w innych miastach Polski.
Aresztowanie i uwięzienie
W 1945 r. Kazimierz Moczarski został aresztowany. Podczas przesłuchań był dotkliwie torturowany i maltretowany (w sumie Kazimierz Moczarski doświadczył ponad czterdziestu rodzajów tortur). Następnie został skazany na dziesięć lat więzienia za udział i działalność w Armii Krajowej. Po czterech latach procesu Moczarski został skazany na karę śmierci. Ani on, ani nikt inny nie mógł przypuszczać, że pobyt w więzieniu ze swoim przeciwnikiem Jürgenem Stroopem przyniesie jakiekolwiek pożyteczne skutki.
W 1953 r. wyrok śmierci Kazimierza Moczarskiego zamieniono na dożywocie. Po procesie dopiero w 1956 r. Moczarski wyszedł na wolność i zapadł ostateczny wyrok uniewinniający.
Okres uwięzienia był zarówno najtrudniejszym, jak i najbardziej owocnym okresem jego życia. Jak na ironię i zbieg okoliczności, Kazimierz Moczarski trafił do tej samej celi co Jürgen Stroop, generał, który zamordował ponad 70 000 Żydów w warszawskim getcie. Dla zapalonego dziennikarza okoliczności te były świetną okazją do zdobycia cennych informacji od człowieka, który zniszczył cały naród i został za to skazany na śmierć. Tak się złożyło, że w jednej celi znalazło się dwóch wrogów. Dwaj przeciwnicy spędzili razem 255 dni. Było to 255 dni nieustannych rozmów i zwierzeń. Jürgen Strop, nie mając nic do stracenia (bo wiedział, że czeka go tylko śmierć), odpowiadał na wszystkie pytania Moczarskiego, był otwarty i przyznał się do wszystkich swoich zbrodni. Rezultatem tych rozmów jest książka Rozmowy z katem, która jest dziś ważnym studium w dziedzinie psychologii.
Po uwolnieniu Kazimierz Moczarski opublikował Rozmowy ze Stroopem. Książka została później przetłumaczona na wszystkie języki europejskie i nawet nauczano o niej w szkołach.