Historia Polski zawiera wiele bohaterskich i tragicznych kart, które miały decydujące znaczenie dla współcześników. Wiek XX był przełomowy nie tylko dla Polski, ale także dla innych krajów: Pierwsza i Druga Wojna Światowa, bez żadnej przesady, zmieniły świat. To właśnie w tym okresie miały miejsce najważniejsze wydarzenia historyczne. Jednym z nich jest Bitwa Warszawska lub, jak się ją nazywa, „Cud nad Wisłą”.
W naszym artykule na warsawyes.com chcielibyśmy opowiedzieć więcej o jednej z najważniejszych bitew w historii Warszawy, która była decydująca nie tylko dla stolicy Polski, ale dla całej Europy.
Przebieg bitwy i jej przesłanki
Bitwa Warszawska zakończyła się 25 sierpnia 1920 roku: Wojsko Polskie z pomocą jednostek ukraińskich odniosło zwycięstwo nad Armią Czerwoną. Wielu współcześników uważa, że to właśnie ta bitwa i to zwycięstwo uratowały Europę przed „czerwoną dżumą”. Czy rzeczywiście tak było? Opowiemy więcej o przebiegu i konsekwencjach Bitwy Warszawskiej.
„Cud nad Wisłą” to jedna z najważniejszych bitew na obrzeżach Warszawy, która trwała od 13 do 25 sierpnia 1920 roku. Zmieniła ona nie tylko przebieg wojny sowiecko-polskiej. To dzięki niej Polska odzyskała swoją niepodległość. Sojusznikami Polski w tej bitwie były niektóre jednostki wojskowe armii URL.
Przygotowania do Bitwy Warszawskiej zostały podjęte z wyprzedzeniem: już w kwietniu 1920 roku Polska i Ukraińska Republika Ludowa utworzyły wspólny front antybolszewicki. Zanim wojska bolszewickie zbliżyły się do Warszawy, front antybolszewicki poniósł wiele porażek i zwycięstw na terytorium Ukrainy. Gdy wojska polsko-ukraińskie posuwały się w kierunku Kijowa, armia bolszewicka rozpoczęła kontrofensywę, wypierając je do terenów Galicji. Następnie dowództwo Armii Czerwonej ogłosiło: „rozpalić płomień światowej rewolucji proletariackiej nad trupem białej Polski”. Bolszewicy planowali zająć Warszawę, aby posuwać się dalej. I wszystko do tego zmierzało: Armia Czerwona szybko posuwała się na zachód, zdobywając dużą część Białorusi i Polski. Równolegle wojska bolszewickie opracowywały plan zdobycia Lwowa, innego strategicznie ważnego miasta.
Bitwa Warszawska była największą na całym froncie. Armia Czerwona rozpoczęła atak na stolicę od zachodu. Pierwsze dni bitwy zakończyły się sukcesem bolszewików: 23 kilometry przed miastem linia obrony została całkowicie przełamana. Aby uniknąć dalszego ataku i zdobycia Warszawy, wojska polsko-ukraińskie rozpoczęły kontrofensywę. Nastąpiło to 16 sierpnia. I wtedy stał się cud.
Dlaczego „Cud nad Wisłą”?
Bitwa Warszawska do dziś nazywana jest „darem Matki Boskiej”. Według wielu źródeł Matka Boska objawiła się na środku pola bitwy (wielu żołnierzy bitwy potwierdziło fakt, że widzieli niezwykłe zjawisko, które ich zdaniem pomogło im odnieść zwycięstwo). Oczywiście fakt ten zostanie pominięty w podręcznikach historii. Jednak Bitwa Warszawska jest również nazywana cudem, ponieważ wszystko wokół niej naprawdę przyczyniło się do zwycięstwa strony polskiej: przemyślana strategia obrony i kontrofensywy, zjednoczenie armii polskiej i ukraińskiej, jeden cel – zachowanie niepodległości i uratowanie Europy przed reżimem moskiewskim.
Pod Warszawą armia bolszewicka poniosła ogromne straty, które uniemożliwiły jej atak na Berlin i Paryż. W wyniku Bitwy Warszawskiej Armia Czerwona straciła ponad dwadzieścia tysięcy żołnierzy, a ponad sześćdziesiąt tysięcy bolszewików dostało się do niewoli. Natomiast straty strony polskiej wyniosły niecałe pięć tysięcy żołnierzy.
Aby uniknąć większych strat i powstrzymać bolszewicką ofensywę, polski rząd zawarł porozumienie z Armią Czerwoną. Decyzja ta spowodowała, że ukraińscy sojusznicy trafili do polskich obozów i zostali dosłownie pozostawieni bez broni w beznadziejnej sytuacji.
Historyczne znaczenie Bitwy Warszawskiej
Armia Czerwona, dowodzona przez Michaiła Tuchaczewskiego, z dnia na dzień posuwała się w kierunku Warszawy z hasłem, że Polska jest krajem, który utorował drogę do Europy. Po zdobyciu Warszawy Armia Czerwona miałaby wszelkie możliwości i sprzyjające warunki, by ruszyć na Berlin i Paryż. Po wielu zwycięstwach armia bolszewicka nie spodziewała się porażki pod Warszawą. Marszałek Józef Piłsudski, który był wówczas Naczelnikiem Państwa, potrafił umiejętnie nakreślić strategię obrony i walki. To właśnie jego działania i decyzje odegrały decydującą rolę w “Cudzie nad Wisłą”.
W Polsce zwycięstwo nad bolszewikami obchodzone jest 15 sierpnia. Data ta ma ważne znaczenie symboliczne: jest to święto Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny oraz Dzień Wojska Polskiego. 15 sierpnia symbolizuje również polską walkę o niepodległość.
Wielokrotnie powtarzaliśmy, że Bitwa Warszawska była kluczowym wydarzeniem nie tylko dla Polski, ale dla całej Europy. Dlatego ta bitwa nazywana jest „Cudem nad Wisłą”, ponieważ to był prawdziwy cud. Nie wiadomo, jaki los spotkałby kraje europejskie, gdyby znalazły się pod reżimem stalinowskim.
Ważną rolę w przebiegu Bitwy Warszawskiej odegrały oddziały Ukraińskiej Republiki Ludowej, które pod przywództwem Symona Petlury dołączyły do Wojska Polskiego i wspólnie pokonały bolszewicką ofensywę.
Bitwa Warszawska to prawdziwy cud nad Wisłą, który stał się kluczowym wydarzeniem w historii całej Europy.