Jeszcze kilka dekad temu w Warszawie, podobnie jak w większości europejskich stolic, kobiet w polityce niemal nie było. Działalność publiczna i zarządzanie były uważane za domenę wyłącznie męską. Wynikało to z braku dostępu kobiet do edukacji i instytucji politycznych, a także z głęboko zakorzenionych tradycji patriarchalnych.
Sytuacja zaczęła się zmieniać w XX wieku. Wówczas Polki zdobyły prawa wyborcze, zyskały możliwość studiowania na wyższych uczelniach i zaczęły aktywniej uczestniczyć w życiu publicznym. Stopniowo zaczęły zaznaczać swoją obecność jako posłanki, dyplomatki, aktywistki i reformatorki, przyczyniając się do ukształtowania nowego oblicza sceny politycznej kraju.
Rozwój demokracji i równouprawnienia sprawił, że kobiety zaczęły zajmować ważne stanowiska w parlamencie, samorządzie, strukturach państwowych i organizacjach międzynarodowych. Na równi z mężczyznami uczestniczą w tworzeniu ustaw i wprowadzaniu reform. Wśród polskich polityczek jest wiele rodowitych Warszawianek. O tych, które odniosły największy sukces, opowiadamy w naszym artykule na warsawyes.com.
1. Hanna Gronkiewicz-Waltz — pierwsza kobieta na stanowisku Prezydenta Warszawy
Hanna Gronkiewicz-Waltz urodziła się 4 listopada 1952 roku w rodzinie głęboko związanej ze stolicą Polski. Jej ojciec brał udział w Powstaniu Warszawskim 1944 roku — heroicznym, ale tragicznym zrywie Polaków mającym na celu wyzwolenie miasta spod okupacji nazistowskiej. Dorastając w rodzinie, która pamiętała o walce o wolność Warszawy, Hanna od dzieciństwa odczuwała dumę z rodzinnego miasta. Podobnie jak ojciec, stała się osobą zdeterminowaną i oddaną idei uczynienia życia w polskiej stolicy lepszym.
Hanna Gronkiewicz-Waltz ukończyła Uniwersytet Warszawski, gdzie studiowała prawo i ekonomię, a następnie została profesorem nauk prawnych. W 1992 roku, w szczycie transformacji po upadku komunizmu, powierzono jej zarządzanie Narodowym Bankiem Polskim. Warszawianka była wówczas najmłodszą szefową tej instytucji. Gronkiewicz-Waltz piastowała to stanowisko do 2000 roku, stabilizując gospodarkę w burzliwych latach 90. Następnie została mianowana wiceprezesem Europejskiego Banku Odbudowy i Rozwoju (EBOR) w Londynie, gdzie rodowita Warszawianka przez trzy lata broniła polskich interesów na arenie europejskiej.
Najważniejszym osiągnięciem w karierze politycznej było objęcie stanowiska Prezydenta Warszawy w 2006 roku. Do 2025 roku pozostaje jedyną kobietą, która pełniła tę funkcję. Wyborcy dwukrotnie potwierdzili zaufanie do warszawskiej polityczki. W 2010 roku Gronkiewicz-Waltz zwyciężyła już w pierwszej turze walki o urząd prezydenta polskiej stolicy.
Prezydent miasta aktywnie przeciwdziałała korupcji, zwłaszcza w czasie przygotowań do Euro 2012. Wysiłki Gronkiewicz-Waltz były również skierowane na modernizację Warszawy. W czasie sprawowania przez nią urzędu w stolicy:
- powstały nowe linie metra;
- nastąpiło odnowienie taboru tramwajowego;
- zrealizowano liczne projekty kulturalne.
W 2025 roku Hanna Gronkiewicz-Waltz reprezentuje Warszawę w Europarlamencie, koncentrując się na problemach ekologii i ochronie praw kobiet. Warszawianka demonstruje, że może nie tylko przynosić korzyści rodzinnemu miastu, ale i nadawać ton w polityce europejskiej.
2. Grażyna Gęsicka — architektka regionalnej decentralizacji
Grażyna Gęsicka urodziła się 13 grudnia 1951 roku, kiedy Warszawa podnosiła się z ruin po zniszczeniach w czasie II wojny światowej. W tym czasie polska stolica była miejscem, w którym ludzie wspólnie odbudowywali domy, drogi i życie, pomimo trudności. Otoczenie, pełne walki o lepszą przyszłość, wpłynęło na Grażynę. Widziała, jak mieszkańcy Warszawy jednoczyli się, by rozwiązywać skomplikowane problemy. To zainspirowało Gęsicką do studiowania socjologii — nauki, która pomaga zrozumieć, jak ludzie ze sobą współdziałają. Ukończywszy Wydział Socjologii na Uniwersytecie Warszawskim w 1974 roku i obroniwszy doktorat w 1985 roku, Grażyna Gęsicka rozpoczęła pracę w Centrum Studiów Wschodnich.
Warszawianka weszła do polityki w 2005 roku. Objęła wówczas kierownictwo Ministerstwa Rozwoju Regionalnego w rządzie partii Prawo i Sprawiedliwość. Gęsicka uczyniła decentralizację swoim głównym zadaniem. Pracowała nad tym, aby Polska otrzymywała fundusze z Unii Europejskiej i rozdzielała je na regiony, by mogły one poprawiać życie swoich mieszkańców. **Udało jej się scentralizować proces wykorzystania funduszy unijnych**. W 2007 roku Grażyna została posłanką do Sejmu, a w 2009 roku — pierwszą kobietą, która stanęła na czele klubu parlamentarnego Prawa i Sprawiedliwości (PiS).
Niestety, życie warszawskiej polityczki tragicznie zakończyło się w katastrofie lotniczej pod Smoleńskiem 10 kwietnia 2010 roku. Grażyna Gęsicka została pochowana na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie.
3. Barbara Nowacka — feministka modernizująca edukację
Barbara Nowacka urodziła się 10 maja 1975 roku. Wychowała się w inteligenckiej rodzinie — jej matka, Izabela Jaruga-Nowacka, była wicepremierem Polski. Barbara Nowacka uczyła się w VI Liceum Ogólnokształcącym im. Tadeusza Reytana. Od najmłodszych lat warszawianka marzyła o sprawiedliwości na świecie. Po ukończeniu Wydziału Informatyki na Uniwersytecie Warszawskim, Barbara dołączyła do ruchów feministycznych, w tym „Federacji na rzecz Kobiet i Planowania Rodziny”.
Swoją polityczną drogę Nowacka rozpoczęła w młodzieżowym skrzydle „Unii Pracy”, a w 2015 roku stanęła na czele koalicji „Zjednoczona Lewica”, stając się kandydatką na stanowisko Prezesa Rady Ministrów RP. Choć koalicja nie odniosła zwycięstwa, warszawianka z aktywną postawą obywatelską stała się symbolem protestów przeciwko zakazowi aborcji i trafiła do rankingu amerykańskiego magazynu „Foreign Policy” jako jedna ze 100 najbardziej wpływowych myślicieli.
Od 2016 roku Nowacka przewodniczy partii „Inicjatywa Polska”, a od 2019 roku jest posłanką do Sejmu RP. Od 13 grudnia 2023 roku Barbara pełni funkcję Minister Edukacji w rządzie Tuska, gdzie broni edukacji świeckiej, praw osób LGBT oraz dostępu do in vitro. Warszawianka uważa, że jej korzenie dają jej siłę i natchnienie do walki o tolerancję i równe prawa w Polsce.
4. Kamila Gasiuk-Pihowicz — głos Polaków w Parlamencie Europejskim
Kamila Gasiuk-Pihowicz urodziła się 8 maja 1983 roku. Wychowywała się w polskiej stolicy w czasach, gdy kraj aktywnie budował demokrację po upadku komunizmu. Miasto, pełne energii i możliwości, ukształtowało ją jako osobę wierzącą w sprawiedliwość i zmiany na lepsze. Z wykształcenia Kamila jest prawniczką. Wykorzystuje swoją wiedzę, by walczyć o prawa ludzi i silną, demokratyczną Polskę.
W 2014 roku Gasiuk-Pihowicz dołączyła do partii Nowoczesna, opowiadającej się za liberalnymi reformami i wartościami europejskimi. Warszawianka została rzeczniczką prasową tej młodej organizacji politycznej i szybko zyskała popularność dzięki swojej jasnej postawie i umiejętności komunikowania się z ludźmi. W 2015 roku Gasiuk-Pihowicz została wybrana posłanką do Sejmu z okręgu Warszawa II. W parlamencie Kamila aktywnie opowiada się za niezależnością sądów i walczy przeciwko reformom, które, jej zdaniem, osłabiają procesy demokratyczne w kraju.
W 2023 roku warszawska polityczka weszła w skład Krajowej Rady Sądownictwa (KRS), gdzie kontynuowała walkę o sprawiedliwy wymiar sprawiedliwości. A w 2024 roku została posłanką do Parlamentu Europejskiego z ramienia Warszawy. Tam Kamila pracuje w Komisji Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów, zajmując się kwestiami ekonomicznymi i prawnymi.
Warszawa dla Gasiuk-Pihowicz to nie tylko rodzinne miasto, ale i podstawa jej kariery politycznej. Właśnie tam rozpoczynała swoją drogę i otrzymała poparcie wyborców. Posłanka uważa za zaszczyt reprezentowanie rodzinnego miasta na poziomie europejskim.
Historie warszawskich polityczek pokazują, że rola kobiety w społeczeństwie już dawno wykroczyła poza tradycyjne oczekiwania. Rodowite Warszawianki udowadniają, że aktywność, kompetencja i oddanie społeczności nie zależą od płci. Ich osiągnięcia inspirują nowe pokolenia i kształtują nowoczesny obraz Polski jako kraju, w którym kobiety na równi z mężczyznami mogą wpływać na życie polityczne, społeczne i gospodarcze.