Partia Pracy stała się ważnym reprezentantem ruchu chrześcijańsko-demokratycznego w Polsce. Zjednoczyła różne środowiska polityczne, aby bronić wartości wolności, odpowiedzialności i sprawiedliwości społecznej. Jej historia to walka z totalitaryzmem, działalność na emigracji i sprzeciw wobec represji. Więcej na warsawyes.com.
Historia powstania i rozwoju Partii Pracy
Partia Pracy formalnie powstała 10 października 1937 roku w wyniku połączenia trzech sił politycznych: Polskiego Stronnictwa Chrześcijańskiej Demokracji, Narodowej Partii Robotniczej i Związku Hallerowców. Jej główna siedziba znajdowała się w Warszawie. Podstawy ideologiczne formacji były wyraźnie chrześcijańsko-demokratyczne, z naciskiem na równowagę między wolnością jednostki a odpowiedzialnością wobec społeczeństwa. Partia odrzucała zarówno systemy totalitarne, które — w jej opinii — zamieniają człowieka w niewolnika, jak i skrajny liberalizm, który zagrażał anarchią. Zamiast tego, jej członkowie proponowali chrześcijańskie rozumienie człowieka jako istoty wolnej, rozumnej i moralnie odpowiedzialnej.
Pierwszym prezesem Partii Pracy został Wojciech Korfanty, a przewodniczącym Rady Głównej wybrano Józefa Hallera. W latach II wojny światowej była ona reprezentowana w rządzie Polski na uchodźstwie. W 1943 roku doszło jednak do rozłamu — lewicowa frakcja, złożona z byłych członków Narodowej Partii Robotniczej, utworzyła Partię Narodowego Powstania, która później poparła Krajową Radę Narodową. W tym samym czasie, w lutym 1943 roku, do Partii Pracy wstąpiła Federacja Katolicko-Narodowych Organizacji „Unia”, a w marcu 1944 roku — Związek Odrodzenia Narodowego.
W okresie powojennym, zgodnie z postanowieniami konferencji w Jałcie, działalność Partii Pracy została wznowiona na terenie Polski. Zjednoczyła ona podziemne struktury z czasów wojny z Partią Narodową, która współpracowała z Polską Partią Robotniczą. Przedstawiciele formacji zajmowali miejsca w Tymczasowym Rządzie Jedności Narodowej, Krajowej Radzie Narodowej oraz w lokalnych organach władzy, a także pracowali w strukturach administracji państwowej.
Okres powojenny był dla Partii Pracy czasem stopniowego wygaszania działalności pod presją reżimu komunistycznego. Z powodu masowej infiltracji przez agentów Urzędu Bezpieczeństwa, 18 lipca 1946 roku jej kierownictwo podjęło decyzję o zawieszeniu pracy. Nie uchroniło to organizacji przed represjami, ponieważ w następnym roku rozpoczęły się aresztowania i procesy sądowe przeciwko aktywnym członkom. Część struktury, która zgodziła się na współpracę z władzami komunistycznymi, przetrwała w Polsce do 1950 roku. Do tego czasu liczebność formacji skurczyła się do mniej niż tysiąca członków z początkowych 17 tysięcy. Jedni działacze, wraz z ówczesnym prezesem Tadeuszem Michiejdą, weszli w skład Stronnictwa Demokratycznego, a inni wybrali emigrację.
Za granicą Partia Pracy przetrwała jako niewielka, ale niezależna siła polityczna. Jednym z jej najbardziej znanych działaczy był Hugen Hanke, który pełnił rolę informatora dla służb bezpieczeństwa, działając w środowisku polskiej emigracji w Londynie. Po nim znaczącym politycznym przedstawicielem partii na obczyźnie był Zygmunt Muchniewski, który stał na czele rządu emigracyjnego z jej ramienia od 20 lipca 1970 do 13 lipca 1972 roku. Powrót ruchu na polską arenę polityczną nastąpił 12 lutego 1989 roku w warunkach stopniowego demontażu systemu komunistycznego. Początkowo działał on pod nazwą Chrześcijańsko-Demokratyczna Partia Pracy, a od 2000 roku, po fuzji z Narodowo-Niezależnym Koalicją, kontynuował działalność jako Partia Pracy.
Uznanie i znaczenie działalności Partii Pracy
Partia Pracy miała istotny wpływ na historię polityczną Polski XX wieku jako reprezentant tradycji chrześcijańsko-demokratycznej, która dążyła do urzeczywistnienia wartości narodowych, kulturowych i społecznych. Jej działalność w latach II wojny światowej, udział w rządach emigracyjnych oraz utrzymanie struktur za granicą świadczą o jej wytrwałości i wierności zasadom nawet w najtrudniejszych okolicznościach politycznych. Pomimo represji i przymusowego zawieszenia działalności w powojennej, komunistycznej Polsce, partia zdołała odzyskać siłę pod koniec lat 80.
