Czy wiesz, kto bronił polskiego nieba podczas II wojny światowej? Prawdziwa „Zjawa Polski”, as w swoim fachu, człowiek-ptak — Stanisław Skalski, pisze warsawyes.com.
Stanisław Skalski jest asem polskiego lotnictwa myśliwskiego okresu II wojny światowej, utalentowanym pilotem wojskowym, generałem i politykiem. Życie Stanisława Skalskiego było pełne wzlotów i upadków. Jego fenomen był podziwiany na całym świecie. Kim jest Stanisław Skalski? W naszym artykule opowiemy najciekawsze fakty z życiorysu najwybitniejszego polskiego lotnika.
Dzieciństwo pilota
Stanisław Skalski urodził się 27 listopada 1915 roku na Ukrainie w obwodzie odeskim (małe miasteczko Kodyma) w rodzinie agronoma. Jego ojciec zajmował się eksperymentalną stacją agronomiczną, która znajdowała się w posiadłości księcia Trubieckiego w Kodymie. Przyszły pilot był jednym dzieckiem w rodzinie.
Kiedy w lutym 1918 roku proklamowano władzę radziecką, rodzina Skalskiego przeniosła się do Charkowa. Jednak i tam rodzina Skalskich nie pozostała długo: Charków został otoczony przez wojska niemieckie i ukraińskie, a następnie uwolniony od bolszewików. Dlatego młody Stanisław wraz z matką przeniósł się do Zbarażu (miasta w obwodzie tarnopolskim na zachodzie Ukrainy). Zmiany nastąpiły również tam: Zbaraż znalazł się pod władzą II Rzeczypospolitej, która uzyskała niepodległość w 1918 roku. Dlatego już w 1921 roku miasto wraz z innymi, które znajdowały się w zachodniej części Ukrainy, stało się oficjalną częścią Polski.
Częste przeprowadzki i praca ojca Stanisława dzieliły syna z tatą. Ojciec Stanisława Skalskiego miał okazję odwiedzać rodzinę bardzo rzadko. Matka Stanisława, będąc w Zbarażu, prowadziła restaurację w lokalu wydzierżawionym u ojców Bernardynów. W ten sposób rodzina Skalskich stopniowo wróciła do normalnego życia w nowym miejscu. Nie dotknęły ich wydarzenia I wojny światowej i polsko-bolszewickiego konfliktu zbrojnego.
Dzieciństwo i młodość
Kilka lat później, w 1923 roku, rodzina Skalskich przeprowadza się do Dubna (miasta w obwodzie Rówieńskim). To tam Stanisław Skalski spędził dzieciństwo i młodość. Dębno w końcu stało się miejscem, w którym Skalscy znaleźli swój dom i zamieszkali tam razem z ojcem.
Na dalsze życie, hobby i wybór młodego Stanisława Skalskiego wpłynęło jego wychowanie i nauka w szkole. W Dubnie otrzymał wykształcenie podstawowe w szkole i miejscowym Gimnazjum. Stamtąd czerpał szereg wartości moralnych, patriotycznych i etycznych, które ukształtowały jego poglądy i charakter. Życie w Dubnie było dość aktywne i intensywne. Stanisław Skalski dobrze się uczył, dużo czasu poświęcał czytaniu i różnorodnym zajęciom. Swój wolny czas poświęcał nie tylko nauce, ale także sportowi: był utalentowanym piłkarzem i tenisistą. Stanisław Skalski jako młodzieniec zainteresował się lotnictwem, które dopiero zaczynało się dynamicznie rozwijać.
Młodego Stanisława nie na żart zainteresowały wszystkie wydarzenia związane z powstaniem ówczesnego lotnictwa. To wtedy u Skalskiego pojawiło się marzenie — pójść w ślady najsłynniejszych polskich lotników, których historiami się interesował. Jednak droga do marzenia nie była łatwa. Postawił jednak sobie cel, do którego pewnie szedł.
Wzloty i upadki: ciernista droga do marzeń Skalskiego
Swoją drogę do lotnictwa Stanisław Skalski rozpoczął od modelowania lotniczego. Już w wieku dwunastu lat wiedział na pewno, że w przyszłości dołączy do szeregów najwybitniejszych polskich lotników.
W 1933 roku Stanisław Skalski ukończył Gimnazjum w Dubnie i od razu próbował wstąpić do Szkoły Podchorążych Lotnictwa, która znajdowała się w Dęblinie (miasto we wschodniej Polsce). Jednak jego zbyt młody wiek uniemożliwił mu wstąpienie do wymarzonej instytucji edukacyjnej. Dlatego Stanisław Skalski podjął decyzję o wstąpieniu na Politechnikę Warszawską i do prywatnej Szkoły Nauk Politycznych w Warszawie. Podczas studiów w Warszawie nauczył się angielskiego i francuskiego, które otworzyły mu drzwi do marzeń. W czasie wojny znajomość języków obcych okazała się niezwykle przydatna i poszukiwana. Studiując na Politechnice Warszawskiej, Stanisław Skalski nie porzucił marzeń o zostaniu pilotem. Zapisał się do Aeroklubu Mokotowskiego, gdzie spędzał praktycznie cały swój wolny czas. Stanisław Skalski w 1934 roku ukończył kurs szybowcowy w Polichnie zdobywając kategorię A, a następnie B pilota szybowcowego.
Już rok później, w 1935 roku, Stanisław Skalski ukończył Kurs Pilotażu Motorowego w Łucku (obwód wołyński, Ukraina). Już w wieku dwudziestu lat Stanisław Skalski otrzymał pierwsze prawo do kierowania samolotem. Marzenie Skalskiego spełniło się dzięki wysiłkowi, ciągłemu uczeniu się i praktyce.
Wkrótce Stanisław Skalski podjął decyzję o zostaniu pilotem wojskowym, dlatego w 1935 roku wstąpił do Wojska Polskiego. Wrócił ponownie do Dęblina, gdzie dostał się do Szkoły Podchorążych Lotnictwa. Trzy lata później, w 1938 roku, Stanisław Skalski odbył przeszkolenie myśliwskie w Wyższej Szkole Pilotażu w Grudziądzu. Uzyskane wykształcenie pozwoliło Skalskiemu rozpocząć służbę w 4 pułku lotniczym w Toruniu.
II wojna światowa
Na początku II wojny światowej Stanisław Skalski był pilotem 142 eskadry myśliwskiej. We wrześniu 1939 roku był najsilniejszym i najskuteczniejszym polskim pilotem wojskowym: Stanisławowi Skalskiemu udało się zestrzelić pięć samolotów wroga. W połowie września 1939 roku Stanisław Skalski został wysłany na terytorium Rumunii, a następnie dotarł do Francji i Wielkiej Brytanii, gdzie w składzie brytyjskiego lotnictwa wojskowego uczestniczył w „bitwie o Anglię”. Od lutego 1941 roku Stanisław Skalski regularnie wykonywał loty bojowe nad terytorium okupowanej Europy.
W lutym 1943 roku Stanisław Skalski wstąpił do Polskiego Zespołu Myśliwskiego, który wiosną tego samego roku został wysłany na misję do Afryki Północnej. Następnie jednostka myśliwska otrzymała nazwę „cyrk Skalskiego”. W tym okresie zestrzelił trzy samoloty wroga.
Równolegle Stanisław Skalski zaczął dowodzić polskimi jednostkami lotniczymi. 24 czerwca 1943 roku Skalskiemu przyznano jego ostatnie zwycięstwo powietrzne: jednym strzałem zniszczył dwa niemieckie myśliwce.
W sumie, według oficjalnych statystyk, Stanisław Skalski zestrzelił osiemnaście wrogich samolotów. Również Skalski został dwukrotnie zestrzelony, ale cudem przeżył. Po drugim zestrzeleniu ratował się na spadochronie i był mocno poparzony.
Działalność dydaktyczna
Stanisław Skalski żył nie tylko lotnictwem. Miał też doskonałe zdolności pedagogiczne. W szczególności Stanisław Skalski wykładał w wyższej szkole wojennej w USA. Za swoje osiągnięcia Stanisław Skalski został nagrodzony najbardziej prestiżowymi odznaczeniami wojskowymi. Brytyjczycy stale oferowali Skalskiemu obywatelstwo brytyjskie, możliwość kontynuowania działalności pedagogicznej i kariery lotniczej. Stanisław Skalski postanowił jednak wrócić do rodzinnej Warszawy, gdzie od 1947 służył w lotnictwie wojskowym.
Aresztowanie i życie po wojnie
Powrót do Polski i spokojne życie po II wojnie światowej nie trwało długo: w 1948 roku Skalski został oskarżony o szpiegostwo i aresztowany. Już dwa lata później został skazany na karę śmierci, później zmieniono wyrok na dożywocie. Jeden z najwybitniejszych pilotów w Polsce spędził prawie dziesięć lat w więzieniu. W 1956 roku został uwolniony z więzienia, po czym kontynuował służbę w Polskich Siłach Powietrznych.
Działalność polityczna Skalskiego
Po zakończeniu służby wojskowej Stanisław Skalski rozpoczął aktywną działalność polityczną. Na początku 1980 należał do Zjednoczenia Patriotycznego „Grunwald”. W 1991 Stanisław Skalski kandydował do Senatu RP, jednak jego próby zakończyły się niepowodzeniem.
W 1992 roku Stanisław Skalski wraz z Andrzejem Lepperem założył „Komitet Samoobrony Narodu”.
Stanisław Skalski zmarł w wieku 88 lat 12 listopada 2004 roku w Warszawie.