Jest jedną z najwybitniejszych postaci w historii Polski, wybitny mąż stanu, strateg wojskowy, marszałek Polski i symbol walki o niepodległość, pisze warsawyes.com. Jego nazwisko kojarzone jest z odrodzeniem państwa polskiego po ponad stuletnim podziale między imperia Rosji, Austrii i Prus. Dowiedz się również o warszawskim kapitanie Ryszardzie Białousie.
Biografia
Urodził się 5 grudnia 1867 r. w zamożnej rodzinie ziemiańskiej, otrzymał troskliwe wychowanie i dobre wykształcenie. Józef znał sześć języków: francuski, angielski, niemiecki, rosyjski, ukraiński i białoruski. Piłsudskich dotknęły trudności gospodarcze i polityczne Polski – stracili pieniądze i się wyprowadzili. Józef zapisał się do rosyjskiego gimnazjum, ponieważ nie było polskiego. W gimnazjum tym język polski był zaciekle zwalczany. Jego młodość naznaczona była wspomnieniami krzywd i niesprawiedliwości wyrządzonych jego narodowi. W domu Piłsudskich panował duch patriotyczny – matka uwielbiała czytać dzieciom dzieła polskich wieszczów i poetów. Józef czytał biografie Napoleona i bohaterów narodowych. Po ukończeniu szkoły średniej wstąpił na wydział medyczny Uniwersytetu Charkowskiego, jednak później uniwersytet został zamknięty z powodu buntu studentów przeciwko rządowi rosyjskiemu. W tym czasie Józef Piłsudski zetknął się z rosyjskimi rewolucjonistami, ale nie przyłączył się do nich. Uważał, że polskie partie polityczne powinny działać oddzielnie.
Starszy brat Józefa został skazany na 15 lat ciężkich robót za nieudowodnioną próbę zamachu na cara Aleksandra III. W tym czasie Józef na 5 lat został zesłany na Syberię, gdzie dobrze poznał rosyjską duszę i cały naród. Ostatecznie doszedł do przekonania, że przepaść nie do pokonania istnieje nie tylko między strukturą społeczeństwa polskiego i rosyjskiego, ale także między duszą polską i rosyjską. Po powrocie do Polski nabrał jeszcze większej determinacji do zerwania więzi między Polską a Rosją.
Po powrocie z zesłania Piłsudski dołączył do podziemnego ruchu rewolucyjnego. Stał się jednym z przywódców Polskiej Partii Socjalistycznej (PPS), która walczyła o niepodległość Polski. W tym okresie zorganizował wydawanie podziemnej gazety Robotnik i stworzył oddziały bojowe do walki z siłami okupacyjnymi. Kiedy wybuchła wojna rosyjsko-japońska, Piłsudski udał się do Japonii i zaproponował rządowi zorganizowanie polskiego powstania. Rząd japoński nie odważył się wówczas na taki krok więc Piłsudski powrócił ze zrozumieniem, że naród musi sam osiągnąć swoje odrodzenie. Od tego czasu idea ta stała się jego hasłem.
Józef Piłsudski był znany jako charyzmatyczny przywódca o silnym charakterze. Pomimo swojej sztywności w polityce, miał subtelne poczucie humoru i był zapalonym czytelnikiem, zwłaszcza polskich klasyków. Piłsudski ożenił się dwukrotnie: jego pierwszą żoną była Maria Koplewska, a drugą Aleksandra Szczerbińska, która aktywnie wspierała jego działania.
Polska Organizacja Wojskowa
Wraz z wybuchem I wojny światowej Piłsudski postawił na współpracę z mocarstwami centralnymi (Niemcami i Austro-Węgrami), które przeciwstawiły się imperium rosyjskiemu. Zorganizował Legiony Polskie, które stały się trzonem przyszłej armii. Założył Związek Strzelecki, zachęcał młodzież do studiowania wojskowości, sam studiował, prowadził eksperymenty, pracował nad historią i teorią wojskowości.
W sierpniu 1914 r. wysłał przez granicę 300 ochotników, aby zapobiec mobilizacji i wywiezieniu ludności z terenów Polski. Po serii potyczek i bitew zdobył Kielce i natychmiast rozpoczął tworzenie podwalin państwowości. W październiku 1914 r., aby wesprzeć swoją niezależną politykę i przewidzieć nadchodzące walki, założył tajne stowarzyszenie starszyzny i podstarszych. Nazwano je Polską Organizacją Wojskową. Z pomocą tej organizacji Piłsudski skutecznie paraliżował wszelkie wysiłki Niemców i Austriaków zmierzające do umocnienia ich władzy i wpływów w obu okupowanych częściach Polski. Wykorzystał rywalizację i zawiść obu mocarstw, osłabiając je wzajemnie. Jednak po tym, jak Niemcy odmówiły zagwarantowania Polsce niepodległości, Piłsudski zerwał z mocarstwami centralnymi i został nawet uwięziony.
Głowa Państwa Polskiego
Na ulicach Warszawy odbywały się już demonstracje z czerwonymi flagami i rewolucyjnymi pieśniami. Takie nastroje dawały Piłsudskiemu pewność, że organizacja wojskowa zaczęła rozbrajać Niemców. Wieczorem 11 listopada Piłsudski otrzymał od Rady Regencyjnej prawo do dowodzenia wojskami. Później data ta stała się znana jako dzień niepodległości Polski. Następnego dnia Piłsudski ogłosił, że chce stworzyć rząd niezależny zarówno od Rady, jak i różnych partii, wobec których nie chce być zobowiązany.
Sejm przyjął tzw. małą konstytucję. Określała ona zakres uprawnień Piłsudskiego, który otrzymał tytuł Naczelnika Państwa. Wyniki wyborów umocniły pozycję środowisk prawicowych i pozwoliły zażegnać niebezpieczeństwo rewolucji. Pomimo pewnych ograniczeń w swoich uprawnieniach, Piłsudski skoncentrował swoje działania na stworzeniu armii, która mogłaby zapewnić mu pełnię władzy. Pomógł również skonsolidować trzy dawne regiony Polski, które zostały oddzielone granicami.
Związek z Ukrainą
W 1920 r. dowodził polską armią podczas wojny sowiecko-polskiej. Dzięki jego działaniom w Bitwie Warszawskiej polskie oddziały zatrzymały natarcie Armii Czerwonej, co uratowało nie tylko Polskę, ale także Europę Zachodnią przed bolszewicką ekspansją. Piłsudski zdawał sobie sprawę ze znaczenia współpracy z Ukraińcami w walce z Rosją. W 1920 r. podpisał z przywódcą Ukraińskiej Republiki Ludowej Symonem Petlurą Układ Warszawski. Polska wspierała wojska ukraińskie w walce z bolszewikami, i chociaż wspólny cel nie został osiągnięty, sojusz ten stał się historycznym przykładem możliwego porozumienia między dwoma narodami.
Piłsudski zaczął konsekwentnie realizować koncepcję własnej neutralności wobec jakiegokolwiek ugrupowania politycznego. Było to jego oficjalne zerwanie z przeszłością, ściśle związaną z PPS. Przejawem takiego podejścia było stworzenie polskiej armii, opartej na oficerach zawodowych ze wszystkich trzech regionów Polski, którzy w ostatnim czasie walczyli po różnych stronach frontu. Siły te zostały wysłane na wschód i zajęły terytoria pozostawione przez niemieckich okupantów.
W 1926 r., w wyniku rewolucji majowej, Piłsudski powrócił do władzy jako faktyczny przywódca kraju. Choć oficjalnie nie sprawował urzędu prezydenta ani premiera, jego wpływ na politykę państwa był ogromny. Piłsudski opowiadał się za silną władzą państwową, która była niezbędna do ustabilizowania kraju w trudnym okresie międzywojennym. Jego polityka była zarówno podziwiana, jak i krytykowana. Z jednej strony utrzymywał spokój i porządek w Polsce, z drugiej jednak ograniczał swobody demokratyczne i wprowadzał autorytarne metody rządzenia.
Józef Piłsudski zmarł 12 maja 1935 r. i pozostawił po sobie potężne dziedzictwo jako twórca niepodległej Polski. Jest jedną z najbardziej szanowanych postaci w Polsce, a jego wysiłki na rzecz odrodzenia państwowości, osiągnięcia wojskowe i przywództwo polityczne uczyniły go bohaterem narodowym. Polska, którą zbudował, stała się ważnym graczem w międzywojennej Europie i symbolem walki o niepodległość dla wielu narodów. W historii Józef Piłsudski zapisał się jako człowiek, któremu udało się zjednoczyć różne siły polityczne i społeczne, aby osiągnąć główny cel – wolność dla swojego narodu.