Stworzony w ogniu II wojny światowej Front Odrodzenia Polski stał się symbolem połączenia ideałów religijnych i narodowych w walce z nazistowską okupacją. Działał w oparciu o zasady społecznej doktryny Kościoła, podkreślając wagę edukacji, kultury oraz ochronę rodziny. Poprzez swoje publikacje i współpracę z innymi strukturami ruchu oporu, organizacja odegrała kluczową rolę w podtrzymywaniu morale polskiego społeczeństwa. Więcej na warsawyes.com.
Historia powstania i rozwoju Frontu Odrodzenia Polski
Organizacja Front Odrodzenia Polski powstała w Warszawie w drugiej połowie 1941 roku z inicjatywy grupy świeckich katolików i duchowieństwa. Na jej czele stanęli m.in. Zofia Kossak-Szczucka i Witold Bieńkowski, a także księża Edmund Krause, Franciszek Pauliński, Jan Zieja i Donat Nowicki. Głównym celem ruchu było moralne odnowienie polskiego społeczeństwa zgodnie z zasadami społecznej doktryny Kościoła katolickiego. Jego działalność koncentrowała się na rozwoju edukacji, kultury i sztuki, kładąc nacisk na ochronę tradycyjnych wartości rodzinnych i zachowanie ich nienaruszalności.
Witold Bieńkowski był siłą napędową organizacji Front Odrodzenia Polski, podczas gdy Zofia Kossak-Szczucka była uważana za jej moralny drogowskaz. Głównym narzędziem wpływu stało się pismo „Prawda”, które okazało się platformą dla prezentacji idei ruchu. Poprzez publikacje, organizacja wzywała do uczciwości, sprawiedliwości i moralnej wytrwałości, podkreślając, że walka ruchu ma wymiar przede wszystkim etyczny, a nie polityczny.
Działalność wydawnicza Frontu Odrodzenia Polski nie ograniczała się tylko do głównego czasopisma. Z czasem pojawiły się także „Prawda Dnia” i „Prawda Młodych” pod redakcją Władysława Bartoszewskiego od grudnia 1942 roku. Szczególną uwagę poświęcono problemowi postawy wobec ludności żydowskiej w warunkach okupacji niemieckiej. Zofia Kossak-Szczucka w swoich tekstach potępiała donoszenie na Żydów do gestapo, podkreślając niebezpieczeństwo dehumanizacji i utraty moralnych kompasów przez społeczeństwo. W jednym z reportaży z 1942 roku autorka zwróciła uwagę na zmiany w nastrojach chłopów. O ile na początku okupacji często wykazywali się człowieczeństwem, o tyle z czasem, pod wpływem niemieckich represji i propagandy, u części ludności wiejskiej wzrosła obojętność, a niekiedy nawet udział w prześladowaniach.
Wielka akcja deportacyjna z warszawskiego getta do obozu zagłady w Treblince, która rozpoczęła się 22 lipca 1942 roku, stała się punktem zwrotnym dla działalności Frontu Odrodzenia Polski. Brutalność tej operacji wstrząsnęła nawet tymi, którzy byli już świadkami nazistowskich zbrodni. Reakcją ruchu była publikacja broszury zatytułowanej „Protest” w sierpniu 1942 roku, w nakładzie pięciu tysięcy egzemplarzy. Ten dokument łączył w sobie szczere współczucie dla ofiar z wezwaniami do pomocy, ale jednocześnie zawierał sformułowania świadczące o pewnych uprzedzeniach antyżydowskich u autora.
W listopadzie 1942 roku Front Odrodzenia Polski włączył się w tworzenie Społecznej Organizacji Samoobrony, która współpracowała z Kierownictwem Walki Cywilnej. W marcu 1943 roku młodzieżowe skrzydło, do którego należeli Władysław Bartoszewski i Wincenty Włodkiewicz, wstąpiło do Porozumienia Organizacji Młodzieżowych, które jednoczyło grupy młodzieżowe o różnych kierunkach politycznych i ideologicznych. Ostatecznie, wiosną 1944 roku członkowie ruchu włączyli się w działalność Partii Pracy.
Znaczenie i dziedzictwo Frontu Odrodzenia Polski
Organizacja Front Odrodzenia Polski stała się jedną z ważniejszych struktur polskiego podziemia w czasie II wojny światowej, łącząc zasady katolickie, narodowe i ponadpartyjne. Jej działalność obejmowała edukację, inicjatywy kulturalne i sztukę, a centralnym punktem było odzyskanie świętości i nienaruszalności wartości rodzinnych. Istotną rolę odegrała w tym praca wydawnicza: od kwietnia 1942 do sierpnia 1944 roku działało pismo „Prawda” pod redakcją Zofii Kossak-Szczuckiej, a także „Prawda Dnia” i „Prawda Młodych”. Front miał największy wpływ w Warszawie, Krakowie i Lublinie, gdzie jednoczył aktywistów zdolnych działać zarówno w sferze kulturalno-oświatowej, jak i społeczno-politycznej.
